کارکنان کمکی که واقعا کمک می کنند
پس از فرونشستن جنجال یازده سپتامبر 2001، مقامات مسئول در آمریکا و سایر جاها شروع به پیگیری جریانهای بین مرزی پول از سوی مهاجران نمودند، به این امید که ردی از تروریستها پیدا کنند. هرچند چیز زیادی از تروریستها به دست نیامد، مقادیر فراوانی از داده های جدید مربوط به اقتصاد مهاجرت ظاهر شد.
این پدیده یک عارضه جانبی مبارک بود. طی چند سال گذشته متخصصان مهاجرت نگاه شفافتری نسبت به چگونگی اثرگذاری 200 میلیون نفری که خارج از کشورهای خود کار می کنند بر زندگی هم وطنانشان پیدا کرده اند. مشخص شده است که این تاثیر سترگ و بی خطر است.
واضح است که مهاجران از طریق ارسال مقادیر فراوان وجه مساعدت قابل توجهی را به وطن اصلی خود روا می دارند. خیل عظیم کارکنان سیار از قبیل پرستاران کودک، ظرفشویان، بسته بندی کنندگان گوشت و لوله کشها خیلی بیشتر از سعی غربیها در کمک به کشورهای فقیر، از کشورهای ثروتمند به این کشورها سرمایه منتقل می کنند. (این موضوع احتمالا مدتهای مدیدی است که برقرار است اما بدون داده های مذکور چه کسی از آن خبردار می شد؟) بانک جهانی می گوید کارکنان خارجی پارسال 328 میلیارد دلار از کشورهای ثروتمند به کشورهای فقیر فرستاده اند که بیش از دو برابر رقم مربوط به مساعدتهای رسمی از سوی اعضای او.ای.سی.دی، 120 میلیارد دلار، می باشد. در این مدت هند از فرزندان سفر کرده خود 52 میلیارد دلار دریافت کرده است که بیشتر از سرمایه گذاریهای مستقیم خارجی این کشور می باشد.
این ارقام به قدری ابهت دارند که اندازه گیری تاثیر واقعی مشکل است. تمامی پول عاید فقیرترین کشورها نمی شود. مناطق دارای درآمد متوسط مانند لهستان و مکزیک دریافت کنندگان مهمی هستند؛ کشورهای فقیر و منزوی، خصوصا در آفریقا استعداد کمتری در صدور زیاد مهاجر دارند ( ولی با ثروتمندتر شدن آفریقا جامعه کوچک مهاجران آن احتمالا رشد خواهد کرد.) وجوه ارسالی نیز حتی هنگامی که وارد کشورهای فقیر می شوند، همیشه به دست فقیرترینها نمی رسند. بیشتر مهاجران به منظور خروج از کشور خود به مقادیری پشتوانه مالی و تحصیلات نیاز دارند، بنابراین خانواده های ایشان غالبا اندکی ثروتمندتر از متوسط جامعه خود هستند.
با این همه وجوه ارسالی وسیله ای برای هل دادن پول به سوی مردمی است که به سختی تحت فشار قرار دارند. خصوصا این وجوه وارد سازمانهای غیر دولتی که مقدار قابل توجهی از مساعدتها را جذب می کنند و هدر می دهند نمی شود. همچنین این پولها نمی تواند به راحتی صرف ترغیب مسئولین برای اختلاس در اموال عمومی شود. تکنولوژی، خصوصا تلفنهای همراه و بانکداری اینترنتی و رقابت بین موسسات ارسال وجوه، تبادل پول بین افراد را ساده تر، بی خطرتر و ارزانتر می کند.
حتی اگر بخشی از پول ارسالی صرف کالاهای مشتری شده (از نظر توسعه اقتصادی) اتلاف شود، جریان پول تقاضا را در کشورهای دریافت کننده افزایش می دهد. به علاوه برخی از این وجوه صرف مواردی مانند آموزش و سلامت می شود که از نظر توسعه ارزشمند می باشند. هنگامی که وجوه ارسالی مهاجران جلوی فقر را در یک خانوار می گیرد، دختران مدت زمان بیشتری در مدرسه ها می مانند، وضع تغذیه بهتر می شود و کودکان سالمتری متولد می شوند.
در مواقع اضطراری (مانند بلایای طبیعی) بستگان در خارج می توانند مساعدتهای نقدی و غیر نقدی داشته باشند. همینطور تبعیدیهای زیمبابوه که بسیاری از آنها در آفریقای جنوبی به سر می برند، توانسته اند بستگان گرسنه خود را زنده نگه دارند. آنها اغلب به واسطه رانندگان اتوبوس، برای بستگان خود علاه بر پول آرد ذرت و روغن خوراکی می فرستند.
آیا مهاجران علاوه بر ارسال پول، از راههای دیگر نیز به ارتقای خوشبختی بشر کمک می کنند؟ آخرین گزارش توسعه انسانی سازمان ملل تلاش می کند تا به این سوال پاسخ مثبت بدهد. این گزارش علاوه بر این که مهاجرت را یک مسئله قابل حل می خواند، این گزارش پیشنهاد می کند که توسعه در جهت حرکت آزادانه تر نیروی کار به پیش می رود. واضحتر از همه، کارشناسان با کشیدن مرزی، اظهار می کنند که بیشتر مهاجران زندگی مرفه، طولانی و سلامتتر و سطح تحصیلات بالاتری دارند. بیش از سه چهارم این افراد به سوی کشورهایی می روند که رتبه بالاتری در شاخص توسعه انسانی دارند. این گزارش (و سایر گزارشها) این مطلب را نیز بیان می کند که مهاجران به موازات پول ارزشهای کاربردی دیگری را نیز به کشور خود می فرستند. دیمتریوس پاپادیمتریو، سرپرست موسسه سیاست مهاجرت در واشینگتن دلیل می آورد که این "انتقال دانش، تبادل سیاسی و اجتماعی" بسیار اهمیت دارد. او و سایر ناظران مهاجرت در حال برگرداندن توجه خود از جریان پول به جریان اندیشه ها می باشند. اثبات هر چیزی بسیار مشکل است اما مواردی وجود دارد که بازگشت مهاجران در مقیاس بالا مصادف با تحول اقتصادی شده است. بسیاری از ترکها، یونانیها و پرتغالیهایی که طی دهه های 1960 و 1970 در اروپای شمالی کار کرده اند به محض افزایش آزادی در موطن خود به آنجا خود بازگشته اند.
هم اکنون بسیاری از افراد با اصالت هندی در آمریکا و جاهای دیگر در حال تلاش برای ایجاد شفافیت بیشتر و مقررات ساده تر برای سرمایه گذاران خارجی هستند که تمایل دارند به کسب و کار در هند بپردازند. همانطور که مقامات هند پاسخ داده اند، ارسال وجوه و سرمایه گذاریهای خارجی در هند افزایش یافته است. سایر دولتها نیز به طور فزاینده ای از سرمایه در دسترس از جانب مهاجرین خود با خبر می شوند. کشورهای غرب آفریقا مایلند از مهاجرین خود به اروپا و آمریکا از طریق ارائه تضمین در سرمایه گذاری و پذیرش بهتر محیط تجاری به عنوان یک منبع سرمایه بهره برداری کنند. در سایر موارد، به ویژه در آمریکای مرکزی، دولتها (شهری یا ملی) و قوای محلی در صورتی که مهاجرین به پروژه های کوچک مانند تعمیر مدارس و جاده سازی کمک مالی کنند هزینه های تکمیلی را تامین می کنند. این طرح که تحت عنوان الگوی 1-4-4 شناخته می شود به منظور افزایش عواید حاصل از مهاجرین برای جوامع محلی در نظر گرفته شده است. برخی کشورهای اعانه دهنده مانند کانادا و سوئد در این فکرند که آیا باید این پولها را جزو کمکهای خود به حساب آورند یا نه.
مسلما مهاجرت مشکلاتی را هم برای توسعه خواهد داشت. نیروهای متبهر کاری که کشورهای فقیر را ترک می کنند مثال بارزی از فرار مغزها می باشند، البته در برخی کشورها ممکن است پزشکان و سایر اقشار تحصیلکرده به دلیل شرایط کاری نامساعد از میهن خود رانده شوند.
معلوم نیست که تاثیر مهاجران بر وطنشان به رشد خود ادامه دهد. حدود 3% از جمعیت جهان خارج از کشور خود زندگی می کنند. این سهم طی سالهای اخیر شدیدا افزایش یافته است. بانک جهانی می گوید وجوه ارسالی که به نظر می رسد طی دهه گذشته افزایش داشته است (تا حدودی به دلیل داده های بهتر) احتمالا در سال 2008 بیشترین مقدار خود را داشته است.
واضح است که در برخی مناطق، به ویژه آمریکای لاتین، ارسال وجوه طی امسال کاهش داشته است، هر چند به نظر می رسد مقادیر مربوط به خلیج ثابت مانده است.
پژوهشی که در ماه ژوئن توسط او.ای.سی.دی انجام شد نشان می دهد که مهاجران از رکود به وجود آمده در کشورهای پیشرفته آسیب زیادی دیده اند. درسرتاسر جهان توسعه یافته نشانه هایی وجود دارد که جریان مهاجران کاهش یافته است (ولی تعداد کل ثابت مانده است). علاوه بر این بسیاری از مهاجران با مشکلات عدیده ای دست و پنجه نرم می کنند. در اسپانیا نرخ بیکاری برای متولدین خارج طی سه ماهه دوم امسال به 28% رسیده است در حالی که نرخ ملی بیکاری در این کشور 18% می باشد. همچنین در ایرلند و انگلیس به نظر می رسد برخی مهاجران، برای مثال از لهستان، به جای اینکه در انتظار روزهای بهتر بمانند به کشور خود بازگشته اند.
ژان کریستوف دومان از او.ای.سی.دی می گوید به دلیل تمامی اثرات مثبت مهاجران، هم اکنون نمی توان با اطمینان گفت مهاجرت دارای چه پتانسیلی برای رهایی از فقر در آینده می باشد.
ترجمه وتلخيص: گروه ترجمه و تحليل پيمانه
منبع: اکونومیست
گزارش خطا
0 پسندیدم
ارسال نظر
اخبار روز
خبرنامه