خشمگینی خانوار آمریکایی از رشد ۳ برابری قیمت تخم مرغ!

به گزارش بورس نیوز، فرض کنید هوا دارد روشن می‌شود. در حومه شیکاگو زنی با چشمانی نیمه‌باز روپوش صبحانه را از کمد بیرون می‌آورد، یخچال را باز می‌کند و برای صبحانه فرزندانش به تخم‌مرغ نیاز دارد. او نمی‌داند تنگه هرمز کجاست و یا حتی خاورمیانه به چه نقطه‌ای از کره زمین گفته میشود شاید حتی نتواند آن را روی نقشه پیدا کند. اما این روز‌ها وقتی پشت صندوق فروشگاه محلی برای خرید تخم مرغ می‌ایستد، چیزی در قیمت تخم‌مرغ او را به فکر فرو می‌برد. او نمی‌داند که ناامنی در آبراهی در آن سوی کره زمین، صبحانه فرزندانش را هدف گرفته است. تنها چیزی که میداند این است که جنگی که ترامپ راه انداخته مستقیما در حال نابودی سفره صبحانه آنهاست.

دوم مارچ ۲۰۲۶ میتوانست یک روز عادی باشد. اما نبود. با تشدید تنش‌های نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل، مهمترین آبراه استراتژیک انرژی جهان عملاً ناامن اعلام شد. آنچه در پی آمد، فقط یک بحران امنیتی و جنگی بزرگ در خاورمیانه نبود، بلکه زنجیره‌ای از افزایش قیمت‌ها را در آن سوی دنیا رقم خورد که نهایتاً به سفره مردم آمریکا هم رسید. این گزارش به بررسی چگونگی تأثیر این بحران بر قیمت تخم‌مرغ در بازار ایالات متحده می‌پردازد؛ مسیری که از عمق خلیج فارس آغاز می‌شود و به یخچال خانه‌هایی می‌رسد که هرگز نام تنگه هرمز را نشنیده‌اند.

وابستگی قیمت نفت و پیامد‌های آن بر نهاده‌های کشاورزی

افزایش شدت جنگ در تنگه هرمز، به عنوان مسیر عبور حدود یک‌پنجم نفت جهان، مستقیماً بر قیمت نفت خام تأثیر گذاشت. با بالا رفتن حق بیمه کشتی‌ها و کاهش تردد در این آبراه، قیمت نفت برنت از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. این افزایش، پیامد‌هایی فراتر از گرانی بنزین برای مصرف‌کنندگان داشت.

تصور کنید اقتصاد جهانی را به مثابه یک موجود زنده در نظر بگیریم. نفت در این پیکره، نقش خون را دارد. وقتی خونی در رگ‌های اصلی لخته شود، حتی دورترین سلول‌ها نیز آسیب خواهند دید. نفت به عنوان ماده اولیه یا عامل تعیین‌کننده در قیمت‌گذاری بسیاری از کالا‌های صنعتی و کشاورزی نقش دارد. یکی از مهمترین این کالاها، کود شیمیایی نیتراته است که فعالین بازار سرمایه اون رو با عنوان اوره میشناسند. تولید کود اوره وابستگی شدیدی به گاز طبیعی دارد و گاز طبیعی نیز قیمتش مستقیماً تحت تأثیر نفت قرار می‌گیرد. با گران شدن کود شیمیایی، نخستین حلقه از زنجیره تأمین مواد غذایی جهانی دچار اختلال شد. این اختلال، به تدریج خود را در قیمت نهاده‌های کشاورزی در آمریکا نشان داد.

کشاورزی در آیووا، نبراسکا و ایلینوی، به عنوان قلب تپنده تولید ذرت آمریکا تلقی میشوند. اینجا، اما خبری از تنش‌های ژئوپلیتیک نیست. فقط کشاورزانی که هر بهار کیسه‌های کود را می‌خرند و به مزارع می‌برند. آنها فقط می‌دانند که امسال قیمت کود تفاوت بسیار زیادی با ماه مارچ ۲۰۲۵ کرده است.

تأثیر بر نهاده‌های دامی و هزینه‌های تولید

گرانی کود شیمیایی، هزینه تولید ذرت را به عنوان مهمترین خوراک دام و طیور افزایش داده. کشاورزان آمریکایی برای تأمین کود مورد نیاز مزارع خود، هزینه بیشتری میپردازند. همزمان، افزایش قیمت سوخت، هزینه حمل و نقل محصول را نیز بالا برد. این عوامل دست به دست هم داد تا قیمت ذرت و سایر نهاده‌های دامی مانند سویا، روندی صعودی پیدا کند.

ذرت، قصه دیگری دارد. در سکوی بارگیری یکی از سیلو‌های بزرگ آیووا، راننده کامیونی منتظر است تا بار ذرت را به مرغداری‌های neighbouring برساند. او قبلاً برای پر کردن باک کامیونش ۲۰۰ دلار می‌پرداخت. حالا باید ۲۸۰ دلار بپردازد. این ۸۰ دلار اضافه، جایی در صورت‌حساب نهایی ثبت خواهد شد.

مرغداری‌ها که وابسته به این نهاده‌ها هستند، با افزایش چشمگیر هزینه خوراک مواجه شدند. علاوه بر این، گرمایش مرغداری‌ها در فصول سرد و هزینه حمل و نقل تخم‌مرغ تا فروشگاه‌های زنجیره‌ای، تحت تأثیر گرانی انرژی قرار گرفت. در نتیجه، قیمت تمام‌شده تخم‌مرغ برای تولیدکنندگان افزایش یافت و این افزایش به سرعت به مصرف‌کننده نهایی منتقل شد.

در مرغداری‌ای در ایالت اوهایو، صاحب مرغداری به کارگرانش اعلام می‌کند که از این پس باید در مصرف سوخت صرفه‌جویی بیشتری کنند. مرغ‌ها، اما از این ماجرا بی‌خبرند. آنها همچنان باید هر روز ذرت بخورند، چه گران باشد چه ارزان. این ذرت، اما حالا مسیر طولانی‌تری را طی کرده تا به دانخوری آنها برسد؛ مسیری که از تنگه هرمز آغاز شده بود و حالا به خاک آمریکا نیز رسیده است.

این وضعیت تنها محدود به تخم‌مرغ نماند و قیمت گوشت مرغ و سایر محصولات پروتئینی وابسته به خوراک دام را نیز تحت تأثیر قرار داد. زنجیره بی‌رحم است. همه را در بر می‌گیرد.

جهش تاریخی قیمت تخم‌مرغ و نارضایتی عمومی در آمریکا

با شروع ماه مارچ، جنگ آغاز شد. حالا ۱۴ روز از آن روز می‌گذرد. آمار‌های این دو هفته، نشان‌دهنده یک رکورد تاریخی در بازار تخم‌مرغ آمریکا است. قیمت هر دوجین تخم‌مرغ که پیش از بحران ۴۰ سنت بود، ظرف ۱۴ روز به ۱ دلار و ۱۰ سنت رسید. این افزایش حدود ۲۰۰ درصدی در مدت زمان کوتاه دو هفته، بی‌سابقه ارزیابی می‌شود.

ارقام، اما فقط عدد نیستند. پشت هر سنت افزایش، داستانی است. داستان مادری که مجبور می‌شود بین تخم‌مرغ و شیر یکی را انتخاب کند. داستان دانشجویی که صبحانه را حذف می‌کند. داستان سالمندی که حقوق بازنشستگی اش هر روز کوچک‌تر می‌شود.

این جهش قیمتی، تأثیر مستقیمی بر قدرت خرید مردم عادی گذاشته است. خانواده‌هایی که پیش از این با هزینه کم می‌توانستند تخم‌مرغ را به عنوان یک منبع پروتئینی ارزان در سبد غذایی خود داشته باشند، اکنون مجبورند بیش از دو برابر و نیم قیمت قبلی را بپردازند. همان زن حومه شیکاگو حالا پشت صندوق فروشگاه، کمی مکث می‌کند. کارت اعتباری را چک می‌کند. شاید این هفته بدون تخم‌مرغ صبحانه را بگذراند.

این وضعیت، نارضایتی گسترده‌ای را در افکار عمومی آمریکا دامن زده است. بسیاری از شهروندان، دولت را به دلیل ورود به جنگی که پیامد‌های اقتصادی آن مستقیماً بر زندگی روزمره آنها تأثیر گذاشته، مسئول می‌دانند. در شبکه‌های اجتماعی، در صف‌های نانوایی، در محل کار، یک سؤال تکرار می‌شود: «چرا باید هزینه جنگی را بپردازیم که خودمان نخواستیم؟»