فولادی ها در کما؛ صنایع پایین دستی در بحران/ جهش نرخ کمرشکن در راه است؟

به گزارش بورس نیوز، شرکت فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان، دو غول فولادی بازار سرمایه کشور به حساب می‌آیند که به ترتیب، ۵۰۴ همت و ۴۹ همت ارزش بازار سهام دارند. بخش‌های مهم تولید این دو شرکت در جنگ رمضان، آسیب دیده و از مدار فعالیت خارج شدند که هزینه بازسازی و یا به عبارتی، ارزش جایگزینی آن‌ها به طور میانگین، ۱۰.۵ میلیارد دلار معادل ۱۵۷۵ همت (با فرض دلار ۱۵۰ هزار تومان) برآورد می‌شود. در حالت خوشبینانه، تولید محصولات فولادی در این دو شرکت آسیب دیده، حدودا ۱ الی ۲ سال در کمترین حد خود خواهد بود و جهش عظیم نرخ‌ها همزمان با کمبود عرضه پدیدار خواهد شد.

آلارم کمبود ورق برای خودروسازان و لوازم‌خانگی‌ها

در نهایت، وابستگی شدید صنایع پایین‌دست نظیر تولیدکنندگان ورق گالوانیزه، لوله و غلتک به فولاد مبارکه، چالش تامین مواد اولیه و افت فروش را رقم زده است. در میان تولیدی‌های بزرگ کشور، در بخش ورق گرم، سرد و گالوانیزه، شرکت‌های ایران خودرو، سایپا، پارس خودرو، کرمان موتور و مدیران خودرو که در صنعت خودروسازی فعالیت می‌کنند، به تولید و فروش فولاد مبارکه اصفهان وابسته هستند. در صنعت لوله و پروفیل، شرکت‌های لوله و پروفیل سپاهان، لوله صفا، لوله سازی اهواز، پروفیل ساوه و سپنتا به ورق گرم (API و ساختمانی) فولاد مبارکه نیاز دارند. در بخش لوازم خانگی، شرکت‌های اسنوا، پاکشوما، دوو، امرسان و انتخاب با مصرف ورق سرد، گالوانیزه و رنگی، از مشتریان اصلی و بزرگ فولاد مبارکه محسوب می‌شوند. از سوی دیگر، صنایع انرژی و نفت از ورق‌های آلیاژی و صنعت انبوه سازی و ساختمانی از ورق‌های گرم و رنگی فولاد مبارکه استفاده می‌نمایند.

ورق گرم (Hot Rolled) در بخش لوله نفت و گاز، سازه‌های فلزی، شاسی خودرو و تانکر و مخزن کاربرد فراوان دارند که بیشترین حجم مصرف فولاد کشور را به خود اختصاص داده‌اند. ورق سرد (Cold Rolled) برای بدنه خودرو، یخچال، لباسشویی و قطعات دقیق که ارزش افزوده بالا و حساس به کیفیت دارند، استفاده می‌شود. ورق گالوانیزه، در بخش بدنه خودرو، سقف و نما و لوازم خانگی ضدزنگ و ورق رنگی در بخش ساندویچ پانل، کانکس و سقف شیروانی کاربرد دارند.

زنگ خطر صنعت انبوه سازی به صدا درآمد!

فولاد خوزستان تولیدکننده شمش فولادی نیمه‌نهایی (بیلت، بلوم و سالب) است. مشتریانش معمولا پایین‌دستی و نوردکار هستند، نه مصرف‌کننده نهایی. در صنعت نورد و لوله سازی، شرکت ذوب‌آهن اصفهان در برخی گریدها، نورد و لوله اهواز، گروه ملی فولاد ایران، فولاد کویر کاشان، نورد فولاد یزد، نورد آریان فولاد، نورد میانه، فولاد روهینا جنوب و فولاد آذربایجان (میانه) از مشتریان داخلی و ثابت محصول بیلت و بلوم فولاد خوزستان هستند. در بخش لوله و پروفیل، لوله‌سازی اهواز، لوله صفا، لوله سپنتا، پروفیل ساوه و لوله و پروفیل سپاهان، متقاضیان بیلت و اسلب نازک به شمار می‌روند. اسلب و بیلت صادراتی شرکت فولاد خوزستان به مقاصد چین، جنوب شرق آسیا، خاورمیانه و اندکی هم اروپا انجام می‌شد.

شمش بیلت در صنعت ساختمان به محصول نهایی میلگرد و تیرچه، در صنعت پیچ و فنر به مفتول و در صنعت سازه به نبشی و ناودانی سبک تبدیل می‌شود. برای مقاطع سنگین‌تر، شمش بلوم در صنعت ساختمان به تیرآهن، در صنعت راه‌آهن به ریل و در صنعت سازه به ناودانی سنگین تبدیل می‌شود. در نهایت، اسلب در صنعت لوله، خودرو، سازه به محصول نهایی ورق گرم، در صنعت لوازم خانگی به ورق سرد، در صنعت خودرو و ساختمان به ورق گالوانیزه و در صنعت ساندویچ پانل به ورق رنگی تبدیل می‌شود. در نتیجه، اگر شمش بیلت و میلگرد دچار کمبود عرضه شوند، ساختمان سازی آسیب می‌بیند؛ در صورتی که ورق سرد و گالوانیزه دچار افت تولید و کمبود عرضه شوند، صنعت خودروسازی و لوازم خانگی در معرض بحران قرار می‌گیرند و با کمبود عرضه ورق API و اسلب، بخش نفت و گاز تضعیف خواهند شد.

عرضه ورق نصف شد؛ قیمت‌ها سر به فلک کشید

شرکت فولاد مبارکه اصفهان در ۴۵ روز ابتدای سال ۱۴۰۵ توانست به میزان ۱۷۴ هزار و ۲۴۰ تن ورق گرم، ۶۸ هزار و ۹۰۰ تن ورق سرد و ۷ هزار تن ورق قلع اندود در بورس کالا عرضه کند. عرضه محصولات فولاد مبارکه در فروردین و نیمه اول اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، نسبت به دوره مشابه سال قبل، افت چشمگیری پیدا کرده است؛ به طوری که عرضه ورق گرم ۴۶- درصد، ورق سرد ۵۲- درصد و ورق قلع اندود ۵۰- درصد سقوط کرده است.

نرخ فروش محصولات فولاد مبارکه حتی در بازار بورس کالا که کمترین ریسک را از نظر کشف قیمت و هزینه معاملات دارد، در یک سال اخیر با جهش قابل توجهی همراه بود. در پایان ۴۵ روز ابتدایی ۱۴۰۵، نرخ هر تن ورق گرم ۸۵ میلیون تومان، ورق سرد ۹۹ میلیون و ۸۴۵ هزار تومان و ورق قلع اندود ۱۵۴ میلیون و ۷۶۰ هزار تومان معامله شد. در واقع، محصول ورق گرم به میزان قابل ملاحظه ۱۴۸ درصد، ورق سرد ۱۲۸ درصد و ورق قلع اندود نیز ۱۲۸ درصد افزایش نرخ را نسبت به دوره مشابه سال قبل تجربه کردند.

سقوط عرضه ۱.۵ ماهه آرگون از ۸۲۰ تن به ۸۰ تن

شرکت فولاد خوزستان در ۱.۵ ماه ابتدای سال ۱۴۰۵ توانست تنها ۸۰ تن گاز آرگون که محصول جانبی به حساب می‌آید، در بورس کالا عرضه نماید. حجم عرضه این محصول توسط فولاد خوزستان در بورس کالا با سقوط ۹۰ درصدی مواجه شده است؛ در واقع، رسیدن عرضه ۸۲۰ تنی آرگون در ۱.۵ ماه ابتدای ۱۴۰۴ به تنها ۸۰ تن در دوره مشابه سال ۱۴۰۵، نگران کننده به نظر می‌رسد. نرخ فروش این محصول از ۲۴ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر تن در ۱.۵ ماه ۱۴۰۴ با افزایش ۳۲ درصدی به ۳۲ میلیون و ۱۳۰ هزار تومان در ۱.۵ ماه ابتدای ۱۴۰۵ رسیده است که در مقایسه با سایر محصولات، رشد قابل ملاحظه‌ای نیست.

۳ محصول کلیدی در ۱.۵ ماه اول ۱۴۰۵ از دست رفت

سه محصولی که فولاد مبارکه در ۱.۵ ماه ابتدای سال ۱۴۰۵ در مقایسه با ۱.۵ ماه ابتدای سال ۱۴۰۴ از دست داد، شامل ۵۸۰ تن آرگون، ۱۲ هزار تن ورق رنگی و ۵ هزار ۶۰۰ تن ورق گالوانیزه G می‌باشد. در مجموع، فروش از دست رفته شرکت در این مدت، ۹۵۷ میلیارد تومان برآورد می‌شود. از طرفی، شرکت فولاد خوزستان نیز، عرضه ۷۰ هزار تن تختال C، ۸۹ هزار و ۸۵۰ تن آهن اسفنجی و ۱۴۵ هزار و ۳۰۰ تن شمش بلوم را در ۱.۵ ماه ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال ۱۴۰۴ را از دست داد. فولاد خوزستان آسیب مالی جدی تری نسبت به فولاد مبارکه در بورس کالا متحمل شده است؛ به طوری که ۷ هزار و ۸۶۷ میلیارد تومان از درآمد عملیاتی فولاد خوزستان سوخت شد.

سقوط ۸۵ درصدی درآمد دو غول فولادی در فروردین ماه

درآمد عملیاتی شرکت فولاد مبارکه از ۳۲ هزار و ۷۳۱ میلیارد تومان در فروردین ماه ۱۴۰۴ با سقوط ۸۵ درصدی به ۴ هزار و ۹۰۵ میلیارد تومان در فروردین ماه ۱۴۰۵ رسیده است. درآمد فولاد خوزستان نیز، با کاهش شدیدی مواجه شده است؛ به طوری که از ۹ هزار و ۵۵۱ میلیارد تومان در فروردین ماه ۱۴۰۴ با سقوط ۸۴ درصدی به ۱ هزار و ۴۸۷ میلیارد تومان در فروردین ماه ۱۴۰۵ رسیده است. اگر زمان توقف تولید دو غول فولادی آسیب دیده در حالت خوشبینانه، یک سال باشد، با توجه به روند درآمد فروردین ماه سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ به نظر می‌رسد فولاد مبارکه کمتر از ۳۰ درصد درآمد سال ۱۴۰۴ را در سال ۱۴۰۵ کسب نمایند.

صنایع پایین‌دستی در تله افزایش نرخ فولاد مبارکه

در فروردین ماه ۱۴۰۵، هر تن محصولات گرم ۶۴ میلیون و ۷۳۶ هزار تومان، محصولات سرد ۶۵ میلیون و ۲۱ هزار تومان و محصولات پوشش دار ۱۲۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به فروش رسید. طی یک سال اخیر، نرخ فروش محصولات گرم ۷۹ درصد، محصولات سرد ۵۵ درصد و محصولات پوشش دار ۱۱۷ درصد افزایش یافته است. در بازه سه ساله نیز، محصولات گرم ۱۵۰ درصد، محصولات سرد ۱۰۳ درصد و محصولات پوشش دار ۱۹۱ درصد رشد قیمت را به ثبت رساندند. به طور کلی، محصولات پوشش دار به دلیل حساسیت و کیفیت بیشتر، رشد قیمت و تقاضای بیشتری نسبت به سایر محصولات فولاد مبارکه داشته است.

همانطور که گفته شد، صنعت خودروسازی، لوازم خانگی و ساختمان سازی، وابستگی زیادی به فولاد مبارکه اصفهان دارند. در یک سال اخیر، محصولات گروه پژو در شرکت ایران خودرو ۷۲ درصد، تیبا، کوییک و ساینا در شرکت سایپا ۱۱۵ درصد، گروه Q۲۰۰ در پارس خودرو ۲۱ درصد و لوله گالوانیزه و سیاه در سپنتا ۱۰۱ درصد افزایش نرخ داشتند. قیمت محصولات گروه پژو ۲۶۳ درصد، تیبا، کوییک و ساینا ۳۲۹ درصد، گروه Q۲۰۰ به میزان ۱۴۴ درصد و لوله گالوانیزه و سیاه ۲۰۷ درصد نسبت به سه سال گذشته، رشد پیدا کرده است.

با توقف تولید نورد گرم و سرد، ورق گرم (HR) بلافاصله کم‌یاب می‌شود؛ همچنین، ورق سرد، ورق گالوانیزه و رنگی نابسامان می‌شوند، چون خوراک‌شان ورق گرم است. در نتیجه، صنایع لوله و پروفیل، خودرو و لوازم خانگی آسیب جدی می‌بینند. تا پایان سال ۱۴۰۵، افزایش نرخ ورق گرم در حالت خوشبینانه به طور میانگین ۶۰ درصد، ورق سرد ۷۰ درصد و ورق گالوانیزه ۱۰۰ درصد برآورد می‌شود. باید خاطر نشان کرد که ورق رنگی به دلیل تعداد اندک تولید کنندگان، پرنوسان‌ترین خواهد بود. اگر بخواهیم رشد قیمت محصولات پوشش دار و سرد را به رشد قیمت خودرو، لوازم خانگی، املاک و مستغلات و لوله گالوانیزه و سیاه تعمیم دهیم، صنایع پایین دستی و محصولات نهایی وابسته به فولاد مبارکه، نوسان قیمت بیشتری را متحمل خواهند شد.

هادی بهرامی_ پژوهشگر بازار سرمایه