تا اعتماد عمومی به توان دولت ترمیم نشود، انتظارات تورمی پابرجا خواهد ماند
محمد شمسالدین، اقتصاددان و استاد دانشگاه، در گفتوگو با بورسنیوز، درباره اثر سیاست اخیر بانک مرکزی در افزایش تأمین و تخصیص ارز واردات اظهار کرد: این موضوع در اصل به حوزه شفافیت اقتصادی برمیگردد، اما در شرایط فعلی بیشتر از آنکه اثر عملیاتی داشته باشد، جنبه روانی دارد. وقتی درباره تخصیص ارز بهصورت کلی و مبهم صحبت میشود، مشخص نیست این منابع از چه مسیری تأمین شده و بر چه اساسی توزیع میشود؛ در حالی که اقتصاد، بهویژه در چنین موضوعاتی، نیازمند شفافیت کامل است.
وی افزود: اگر قرار باشد از محل افزایش داراییهای بانک مرکزی و رشد پایه پولی، منابعی به بخش تولید تزریق شود، باید توجه داشت که این اقدام در نهایت میتواند به افزایش تورم منجر شود. بهنظر من، این سیاستها در عمل موفق نخواهند بود و بیشتر برای اثرگذاری روانی بر بازار مطرح شدهاند تا یک راهحل پایدار اقتصادی.
این اقتصاددان با اشاره به رشد پایه پولی گفت: در حالی که بهطور متوسط سالانه حدود ۲۸ درصد رشد پایه پولی داشتهایم، اکنون در یک ماه شاهد جهشی در حدود ۵۷ درصد بودهایم؛ این موضوع بسیار نگرانکننده است و میتواند در ماههای آینده خود را بهصورت افزایش پول پرقدرت و فشار تورمی نشان دهد. اگر برای آن چارهای اندیشیده نشود، طبقه متوسط بهشدت آسیب خواهد دید.
شمسالدین درباره انتظارات تورمی تصریح کرد: انتظارات تورمی زمانی تشدید میشود که مردم احساس کنند حاکمیت قادر به حل مسائل نیست. در چنین فضایی، حتی اگر توافقی هم در جریان باشد، کوچکترین تنش یا حملهای میتواند اعتماد عمومی را تضعیف کند و همین موضوع به افزایش انتظارات تورمی دامن بزند.
وی با اشاره به تجربه دولتهای گذشته ادامه داد: در دورههای مختلف دیدهایم که بین رشد نقدینگی و تورم الزاماً رابطه یکبهیک وجود ندارد، اما هر زمان که مردم نسبت به اقتدار و توان حل مسئله دولت دچار تردید شدهاند، واکنش بازار ارز و تورم بسیار شدید بوده است. نمونه آن را هم در سالهای گذشته و هم پس از خروج آمریکا از برجام دیدهایم.
این اقتصاددان درباره راهکار مهار انتظارات تورمی گفت: بحث سود بانکی یا ابزارهای مقطعی بهتنهایی نمیتواند این فضا را کنترل کند. تا زمانی که اعتماد عمومی به توان دولت برای مدیریت اقتصاد ترمیم نشود، انتظارات تورمی پابرجا خواهد ماند و احتمالاً پس از شهریور، با نمایان شدن اثرات نقدینگی پرقدرت، شدت بیشتری هم پیدا میکند.
شمسالدین در پایان خاطرنشان کرد: رسانهها در این میان نقش مهمی دارند و میتوانند به شفافسازی کمک کنند. اگر شفافیت در تصمیمگیری و اطلاعرسانی تقویت شود، اقتصاد نیز میتواند در مسیر بهتری قرار بگیرد.
