تکرار ریزش بورس در سال ۹۹ هنوز قابل قضاوت نیست
مهدی افشار اعلم، کارشناس ارشد بازار سرمایه، در گفتوگو با خبرنگار بورسنیوز، درباره وضعیت بازار سرمایه و مقایسه شرایط فعلی با ریزش سال ۹۹ اظهار کرد: در مورد شباهت شرایط فعلی بازار با بحرانهای گذشته، از جمله سال ۹۹، باید توجه داشت که بازار سرمایه تنها در سال ۹۹ با بحران مواجه نبوده و پیش از آن نیز در سالهای ۷۶ و ۸۳ دورههای بحرانی را تجربه کرده است. با این حال، معمولاً تمایل داریم برای تحلیل شرایط جدید، به دنبال شباهتهایی با گذشته باشیم، در حالی که بحرانها هیچگاه بهطور کامل شبیه یکدیگر نیستند و هر بحران زمینهها و مقدمات خاص خود را دارد.
وی افزود: اینکه در هر شرایطی به گذشته رجوع کنیم و بخواهیم اتفاقات امروز را با دورههای قبلی شبیهسازی کنیم، از نظر منطقی چندان صحیح نیست؛ چراکه نه ارزش بازار، نه شرایط اقتصادی و نه فضای سیاسی کشور در مقاطع مختلف مشابه یکدیگر نیستند. بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس چند شباهت ظاهری، شرایط فعلی را مشابه ریزش سال ۹۹ دانست.
این کارشناس ارشد بازار سرمایه تصریح کرد: در حال حاضر بازار با شرایطی مواجه است که دائماً میان ریسک و بازده در حال نوسان است. با این حال، آنچه طی یکی دو روز اخیر در بازار مشاهده میکنم، نشان میدهد قدرت خریداران به شکل محسوسی بیشتر از قدرت فروشندگان است. از سوی دیگر، اطلاعات و دادههایی که از سمت شرکتها منتشر میشود نیز در مجموع اطلاعات نامطلوبی نیست.
افشار اعلم ادامه داد: اگرچه تقریباً تمام صنایع کشور تحت فشار قرار دارند و بسیاری از فعالان اقتصادی منتظر بروز یک بحران شدید اقتصادی هستند، اما در شرایط فعلی، شرکتهایی که بهعنوان شاخصهای اصلی بازار سرمایه شناخته میشوند، با فشار اقتصادی شدیدی مواجه نیستند. به همین دلیل، در وضعیت فعلی دست خریداران را در بازار سنگینتر و قویتر از فروشندگان میبینم.
وی خاطرنشان کرد: اینکه بازار چند روز منفی شود و مجدداً چند روز مثبت شود و در نهایت بخش قابلتوجهی از نمادها به صف خرید برسند، به نظر من هنوز برای قضاوت درباره تکرار ریزش سال ۹۹ زود است. در شرایط فعلی نمیتوان صرفاً بر اساس رفتار چند روزه بازار، چنین شبیهسازیای انجام داد و نتیجه گرفت که بازار در مسیر تکرار اتفاقات سال ۹۹ قرار گرفته است.
این کارشناس ارشد بازار سرمایه درباره وضعیت بورس در مقایسه با بازارهای موازی نیز گفت: این موضوع نیز تا حدی به همان نگاه سنتی ما به بازارها بازمیگردد؛ اینکه تصور کنیم بازارها جایگزین یکدیگر میشوند. برای مثال، زمانی که دلار تقویت میشود، تصور کنیم بازار بورس باید تخلیه شود و نقدینگی به سمت دلار حرکت کند و بعد از آن نیز پول از دلار به سمت طلا برود. در حالی که سطح اطلاعات و آموزش فعالان بازار نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده است.
افشار اعلم افزود: امروز فعالان بازار، بهویژه افراد حرفهای و کسانی که منابع مالی قابلتوجهی در اختیار دارند، میدانند که در شرایط فعلی کشور باید میان داراییهای مختلف یک پرتفوی مناسب ایجاد کنند. بنابراین اینکه تصور کنیم یک بازار بهطور کامل جایگزین بازار دیگری میشود، با سطح دانش و رفتار سرمایهگذاران حرفهای امروز چندان سازگار نیست.
وی ادامه داد: در شرایط فعلی، فعالان بازار بیشتر به دنبال تشکیل و بهینهسازی پرتفوی خود هستند و تلاش میکنند ریسک سرمایهگذاری را کاهش دهند. اینکه بگوییم چون طلا در مقطعی داغ شده، تمام منابع مالی باید از بازارهای دیگر خارج و وارد طلا شود، نگاه دقیقی نیست. حتی در جریان جنگ ۴۰ روزه نیز مشاهده کردیم که بازار طلا چه شرایطی پیدا کرد و چگونه نگرانی و هراس میان فعالان بازار ایجاد شد.
افشار اعلم در پایان گفت: به نظر من نباید شرایط را به این شکل تحلیل کنیم که پولها دائماً از یک بازار به بازار دیگر منتقل میشوند. بخش عمده فعالان بازار تلاش میکنند پرتفوی خود را متناسب با شرایط اقتصادی و میزان ریسک موجود، بهینه و متعادل کنند و جابهجایی منابع نیز اگر اتفاق بیفتد، در حد معقول و معمول انجام میشود.
