عمیدی: بورس امروز با سال ۹۹ قابل مقایسه نیست
هومن عمیدی، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با خبرنگار بورسنیوز، درباره رشد شاخص بورس و احتمال تکرار ریزش بازار در سال ۱۳۹۹ اظهار کرد: با احترام به نظرات کارشناسی مطرحشده، اساساً شرایط فعلی بازار سرمایه شباهتی به سال ۱۳۹۹ ندارد که بخواهیم انتظار وقوع چنین ریزشی را داشته باشیم. در سال ۱۳۹۹ ارزش بازار بورس برحسب دلار حدود ۴۰۰ میلیارد دلار بود، در حالی که امروز ارزش دلاری بازار حتی به ۱۰۰ میلیارد دلار هم نمیرسد.
وی افزود: ارزش بازار فعلی در حالی به این سطح رسیده که از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ شرکتهای جدید بسیاری در بازار سرمایه پذیرش شدهاند و ارزشهای جدیدی نیز به بازار اضافه شده است. با وجود این، ارزش دلاری بازار هنوز به ۱۰۰ میلیارد دلار نرسیده و بنابراین مقایسه شرایط فعلی با بازار سال ۱۳۹۹ از نظر اندازه و ارزشگذاری، مقایسه دقیقی نیست.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به شرایط تورمی کشور تصریح کرد: در فضای تورمی، شرکتها و فعالان اقتصادی بهصورت طبیعی اندازه سرمایهگذاری و قیمت داراییهای خود را با انتظارات تورمی و نرخ ارز تعدیل میکنند. از قیمت مواد غذایی و هزینههای خدمات گرفته تا ارزش داراییها، همه خود را با شرایط جدید اقتصادی تطبیق میدهند. بنابراین، انتظار اینکه در چنین فضای تورمی و با ارزش دلاری فعلی بازار، همان اتفاق سال ۱۳۹۹ تکرار شود، منطقی نیست.
عمیدی ادامه داد: در بازار فعلی حتی شرکتهایی وجود دارند که ارزش بازار بسیار پایینی دارند و اصطلاحاً میتوان آنها را در دسته سهام کوچک یا پنیاستاک قرار داد. ارزش برخی از این شرکتها با ارزش یک دارایی معمولی در شهر تهران برابری میکند و نمیتوان چنین ارزشگذاریهایی را برای سایر بازارهای دارایی پذیرفت، اما در مورد شرکتهای بازار سرمایه آن را مبنای تحلیل قرار داد.
وی درباره مبنای بنیادی بازار نیز گفت: از نظر بنیادی، صورتهای مالی شرکتها، نسبت قیمت به ارزش دفتری بازار، وضعیت گزارشهای شرکتها و همچنین ارزش داراییهای آنها، چنین سناریویی را که بازار در شرایط فعلی در آستانه یک ریزش عمیق مشابه سال ۱۳۹۹ قرار داشته باشد، تأیید نمیکند. به نظر میرسد بخشی از این تحلیلها ممکن است از سوی افرادی مطرح شود که در بازار آپشن فعال هستند و پوزیشنهایی همجهت با ریزش بازار گرفتهاند.
این کارشناس بازار سرمایه با انتقاد از تعبیر «رشد» برای وضعیت فعلی بورس گفت: باید مؤلفه رشد را بهدرستی تعریف کنیم. وقتی تورم روزانه و نرخ دلار در حال افزایش است و شاخص بورس تنها نیم یا یک درصد رشد میکند، نمیتوان صرفاً افزایش عدد شاخص را رشد واقعی بازار تلقی کرد. اگر بازار در چند روز سه درصد رشد کند، اما در همین مدت نرخ دلار ۱۰ درصد افزایش پیدا کرده باشد، بازار نهتنها رشد واقعی نداشته، بلکه همچنان از نرخ ارز عقب است.
عمیدی افزود: بازار سرمایه امروز خود را با دلار ۱۵۰، ۱۴۰ یا ۱۶۰ هزار تومانی تطبیق داده، اما هنوز با نرخ دلار ۲۲۰ هزار تومان تعدیل نشده است. بنابراین افزایشهای ۷۰ هزار، ۱۰۰ هزار، ۱۵۰ هزار یا حتی ۲۰۰ هزار واحدی شاخص کل را نباید بهتنهایی بهعنوان رشد بازار در نظر گرفت. این اعداد زمانی معنا پیدا میکنند که نسبت آنها با سایر مؤلفههای اقتصادی، بهخصوص نرخ ارز و تورم، نیز بررسی شود.
وی خاطرنشان کرد: در بسیاری از شرکتهای بنیادی نیز وقتی نسبتهای ارزشگذاری را بررسی میکنیم، هنوز فاصله قابلتوجهی با ارزش منصفانه وجود دارد. به همین دلیل، بازار سرمایه از نظر دلاری همچنان ارزنده است و شرایط فعلی را نمیتوان بهعنوان بازاری که در آستانه اصلاح یا ریزش سنگین مشابه سال ۱۳۹۹ قرار دارد، توصیف کرد. این نوع تحلیلها در شرایط فعلی بسیار زودهنگام و بیاساس است.
این کارشناس بازار سرمایه درباره مدت زمان مورد نیاز برای جبران عقبماندگی بورس از بازارهای موازی بیان کرد: حداقل یک سال زمان لازم است تا بازار سرمایه بتواند بخشی از این عقبماندگی را جبران کند، البته به شرطی که بازارهای موازی نیز متوقف نشوند. دلار در دو ماه گذشته از محدودههای قبلی به سطوح بالاتری رسیده و چون ارز عملاً پیشتاز بازارهای دیگر است، هر روز که قیمت دلار افزایش پیدا میکند، فاصله بازار سرمایه با آن نیز بیشتر میشود.
عمیدی در پایان گفت: در سال ۱۳۹۹ نقطهای وجود داشت که ارزشگذاری بازار سرمایه و نرخ دلار به تعادل رسیده بود و ارزش بازار سرمایه حدود ۴۰۰ میلیارد دلار محاسبه میشد، اما امروز حتی به ۱۵۰ میلیارد دلار هم نرسیدهایم. بنابراین، اگر در یک بازه ششساله بازار سرمایه را با بازارهای موازی مقایسه کنیم، همچنان با عقبماندگی حدود ۶۰ تا ۷۰ درصدی مواجه هستیم و نمیتوان رشد اسمی شاخص را به معنای رسیدن بورس به ارزش واقعی خود تلقی کرد.
