افزایش قیمت همه دارو‌ها با پوشش بیمه‌ای همراه نشده است
به گزارش بورس‌نیوز، افزایش قیمت برخی دارو‌ها در ماه‌های اخیر و گزارش‌هایی درباره چندبرابر شدن بهای بعضی اقلام دارویی، نگرانی‌هایی را درباره دسترسی بیماران به دارو و افزایش هزینه‌های درمان ایجاد کرده است. در شرایطی که خانوار‌ها با فشار تورمی و کاهش قدرت خرید مواجه هستند، این پرسش مطرح است که افزایش قیمت دارو تا چه اندازه ناشی از اصلاح رسمی قیمت‌هاست و چه میزان از آن ممکن است به تخلف در شبکه توزیع مربوط باشد؟ همچنین آیا نظام بیمه‌ای توانسته هم‌زمان با افزایش قیمت‌ها، سهم پرداختی بیماران را کنترل کند؟
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفت‌و‌گو با بورس‌نیوز درباره دلایل افزایش قیمت برخی دارو‌ها اظهار کرد: «قیمت دارو تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و تولیدی از جمله هزینه تأمین مواد اولیه، نرخ ارز، هزینه‌های تولید و بسته‌بندی، هزینه‌های واردات و شرایط تأمین قرار دارد. تغییر این مؤلفه‌ها می‌تواند ضرورت بازنگری در قیمت برخی اقلام دارویی را ایجاد کند.»
وی افزود: «البته هرگونه اصلاح قیمت باید بر اساس بررسی مستندات و طی فرآیند‌های کارشناسی و قانونی در کمیسیون مربوطه انجام شود و نمی‌توان افزایش قیمت همه دارو‌ها را به یک عامل واحد نسبت داد.»
هاشمی با اشاره به گزارش‌هایی درباره چندبرابر شدن قیمت برخی دارو‌ها ادامه داد: «در مواردی ممکن است تغییر قیمت در فاصله زمانی کوتاه، ناشی از اصلاح چندباره قیمت مصوب یک دارو در دوره‌های مختلف باشد؛ بنابراین برای ارزیابی ادعای چندبرابر شدن قیمت، باید هر دارو به‌صورت جداگانه و با در نظر گرفتن قیمت مصوب قبلی و جدید بررسی شود.»
وی تأکید کرد: «سیاست سازمان غذا و دارو ایجاد تعادل میان استمرار تولید و تأمین دارو، پایداری زنجیره تأمین و حفظ قدرت خرید بیماران است؛ زیرا قیمت‌گذاری غیرمتناسب با هزینه‌های واقعی می‌تواند استمرار تولید و عرضه دارو را نیز با مشکل مواجه کند.»
افزایش قیمت رسمی با گران‌فروشی تفاوت دارد
سخنگوی سازمان غذا و دارو در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش مبالغ پرداختی بیماران ناشی از اصلاح قیمت‌های رسمی است یا تخلف داروخانه‌ها و شرکت‌های پخش، گفت: «این دو موضوع باید از یکدیگر تفکیک شوند. اصلاح قیمت رسمی، فرآیندی کارشناسی و قانونی است که با بررسی مستندات و هزینه‌های تولید و تأمین انجام می‌شود؛ اما دریافت وجه بیش از قیمت مصوب از بیمار، تخلف محسوب می‌شود.»
وی افزود: «داروخانه‌ها و شرکت‌های پخش موظف‌اند در تمام مراحل توزیع و عرضه، ضوابط و قیمت‌های مصوب را رعایت کنند؛ بنابراین صرف مشاهده افزایش مبلغ پرداختی بیمار به معنای گران‌فروشی نیست و باید مشخص شود که آیا قیمت مصوب دارو تغییر کرده یا مبلغی بیش از نرخ قانونی دریافت شده است.»
هاشمی درباره اختلاف قیمت درج‌شده روی بسته‌بندی دارو با قیمت زمان خرید نیز توضیح داد: «این اختلاف لزوماً به معنای تخلف نیست؛ زیرا ممکن است قیمت مصوب پس از تولید و بسته‌بندی دارو تغییر کرده باشد. ملاک بررسی، قیمت معتبر و مصوب دارو و مستندات مربوط به عرضه آن است.»
قیمت دارو را از طریق تی‌تک استعلام کنید
هاشمی درباره متولی نظارت بر قیمت دارو در داروخانه‌ها اظهار کرد: «تعیین و ابلاغ قیمت مصوب دارو در حیطه وظایف سازمان غذا و دارو است و نظارت بر رعایت این قیمت‌ها در زنجیره تأمین و عرضه، از جمله داروخانه‌ها و شرکت‌های پخش، با همکاری معاونت‌های غذا و داروی دانشگاه‌های علوم پزشکی انجام می‌شود.»
وی افزود: «قیمت دارو از طریق سامانه تی‌تک (TTAC) قابل استعلام است و مردم می‌توانند با اسکن بارکد محصول، اطلاعات و قیمت ثبت‌شده آن را بررسی کنند.»
سخنگوی سازمان غذا و دارو همچنین درباره نحوه پیگیری تخلفات احتمالی گفت: «در صورت مشاهده دریافت وجه بیش از قیمت مصوب یا سایر تخلفات در فرآیند عرضه دارو، شهروندان می‌توانند موضوع را از طریق سامانه ۱۹۰ وزارت بهداشت گزارش کنند تا بررسی‌های لازم انجام شود. در صورت احراز تخلف نیز موضوع از مسیر‌های قانونی و مراجع ذی‌صلاح، از جمله سازمان تعزیرات حکومتی، پیگیری خواهد شد.»
افزایش قیمت دارو همیشه با افزایش پوشش بیمه‌ای همراه نیست
هاشمی درباره وضعیت پوشش بیمه‌ای پس از اصلاح قیمت دارو‌ها نیز اظهار کرد: «یکی از الزامات مهم در مدیریت اصلاح قیمت دارو، هماهنگی میان سازمان غذا و دارو و سازمان‌های بیمه‌گر است تا تغییر قیمت‌ها موجب افزایش ناخواسته پرداخت از جیب بیماران نشود.»
وی ادامه داد: «بر اساس سازوکار موجود، تغییرات قیمت دارو باید به شورای عالی بیمه سلامت و سازمان‌های بیمه‌گر اعلام شود تا سهم تعهد بیمه‌ها و پرداختی بیماران در سامانه‌های بیمه‌ای متناسب با مصوبات مربوطه به‌روزرسانی شود.»
سخنگوی سازمان غذا و دارو در عین حال تأکید کرد: «در برخی موارد، افزایش قیمت دارو در سامانه‌های بیمه‌ای اعمال شده است؛ با این حال، نمی‌توان گفت افزایش قیمت تمام دارو‌ها الزاماً با افزایش متناسب پوشش بیمه‌ای همراه بوده است. میزان پوشش به مصوبات بیمه‌ای، نوع دارو و منابع مالی اختصاص‌یافته بستگی دارد.»
هاشمی افزود: «ضروری است هماهنگی میان فرآیند اصلاح قیمت و اعمال تعهدات بیمه‌ای به‌گونه‌ای باشد که فاصله زمانی میان این دو فرآیند به افزایش پرداختی بیماران منجر نشود. این موضوع نیازمند همکاری نزدیک سازمان‌های بیمه‌گر، شورای عالی بیمه سلامت و سازمان برنامه و بودجه است.»
بیماران کم‌درآمد چگونه دارو‌های گران را تهیه کنند؟
هاشمی در پاسخ به پرسشی درباره راهکار حمایت از بیمارانی که توان پرداخت هزینه دارو‌های گران‌قیمت را ندارند، اظهار کرد: «حفظ دسترسی بیماران به دارو‌های ضروری و جلوگیری از وقفه در درمان، از اولویت‌های نظام سلامت است. در این زمینه، حمایت بیمه‌ای و استفاده از ظرفیت‌های حمایتی موجود، به‌ویژه صندوق بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج، اهمیت زیادی دارد.»
وی افزود: «این صندوق با هدف کاهش هزینه‌های درمانی بیماران مشمول و حمایت از دسترسی آنان به دارو و خدمات درمانی فعالیت می‌کند و لازم است پوشش‌های آن متناسب با تغییر هزینه‌های دارویی و نیاز بیماران تقویت شود.»
سخنگوی سازمان غذا و دارو ادامه داد: «ضروری است سازمان‌های بیمه‌گر در بازنگری تعهدات خود، دارو‌های ضروری و اقلام پرهزینه را با اولویت بیشتری مورد توجه قرار دهند و منابع لازم برای جبران افزایش هزینه‌های درمانی بیماران پیش‌بینی شود.»
هاشمی همچنین درباره امکان استفاده از دارو‌های جایگزین گفت: «بیماران در صورت مواجهه با هزینه‌های بالای دارو می‌توانند از طریق پزشک معالج، امکان استفاده از دارو‌های ژنریک یا جایگزین‌های درمانی دارای تأییدیه را بررسی کنند؛ البته هرگونه تغییر در داروی تجویزشده باید با نظر پزشک انجام شود.»
وی در پایان تأکید کرد: «سازمان غذا و دارو در حوزه مسئولیت‌های خود، موضوع تأمین و دسترسی به دارو، نظارت بر قیمت‌های مصوب و پیگیری تخلفات را دنبال می‌کند و حمایت مالی از بیماران نیز باید با همراهی جدی نظام بیمه‌ای و دستگاه‌های تأمین‌کننده منابع محقق شود.»
