سهام کدام پالایشگاهها را در عرضه اولیه بخریم ؟

مسلماً اجرای طرح تحول اقتصادی و آزاد سازی قیمت حامل های انرژی می تواند در شرکت ها و صنایع کشور تأثیر بسزایی گذارد که هریک از این صنایع بنا به نوع عملکرد خود ، می توانند از این طرح عظیم ، کمتر یا بیشتر منتفع یا متضرر شده و به تبع آن تأثیرات متفاوتی را در چرخۀ اقتصاد کشور بر جای گذارند .

از جمله شرکتهایی که حذف یارانه حامل های انرژی برای آنها نقشی حیاتی را بازی می کند ، شرکت های حاضر در صنعت پتروشیمی هستند که به لحاظ تأمین خوراک و ماده اولیه چرخۀ تولیدات خود ، می توانند هر گونه اثرات مستقیم و غیر مستقیم از بابت اجرای این طرح بپذیرند.

در همین راستا بورس نیوز در گفتگو با رضا زنگنه ، کارشناس شرکت صندوق سرمایه گذاری کارکنان نفت، دورنمای شرکت های پتروشیمی را در بورس جویا شد که وی ضمن دسته بندی این شرکت ها بر اساس مواد اولیه مصرفی خود ، گفت : زمانیکه بخواهیم پتروشیمی ها را با یکدیگر بسنجیم باید به دو نکته توجه کنیم : اول آنکه شرکت هایی که مواد اولیه مصرفی آنها ، نفتای سبک و سنگین است و دوم شرکت هایی که گاز های مختلف را به عنوان خوراک اولیه خود مصرف می کنند .

وی افزود : چنانچه قیمت نفتا آزاد شود و قیمت آن مثلاً حدود 95 درصد فوب خلیج فارس معین شود ، شرکت هایی که از این ماده به عنوان خوراک اولیه استفاده می کنند آسیبی به لحاظ حذف تخفیفات دولتی نخواهند دید .

اما شرکت هایی که به لحاظ تأمین مواد اولیه خود از گازهای مختلف استفاده می کنند به لحاظ حذف سوبسیدها و عدم حمایت های جدی از سوی دولت ، دچار مشکلات عدیده ای خواهند شد که از جمله این شرکت ها می توان به شرکت های پتروشیمی خارک ، فناوران و یا شرکت غیر بورسی پتروشیمی زاگرس وابسته به سرمایه گذاری غدیر اشاره کرد .

نگاهی به سرمایه گذاری پترو شیمی "وپترو"

وی در ادامه به شرکت سرمایه گذاری پتروشیمی و مشکلات عرضه های بلوکی این شرکت در زمان واگذاری در بورس اوراق بهادار اشاره کرد و گفت : تا زمانیکه این شرکت به یک بخش خصوصی مناسب واگذار نشود شاهد ادامه مشکلات موجود در آن خواهیم بود .

زنگنه گفت : سرمایه گذاری پتروشیمی با توجه به میزان مناسب دارایی های خود تنها از یک مشکل و آن هم نوع حاکمیت مدیریت دولتی و تفکر ناشی از آن رنج می برد.

عرضه بلوکی = صف خرید

این کارشناس بازار سرمایه از افزایش و کاهش ناشیانه قیمت سهام بلوکی این شرکت در زمان واگذاری که توسط سهامداران حقیقی اتفاق افتاد ، انتقاد کرد و گفت : متأسفانه هر وقت اسم عرضه بلوکی در بازار راه می افتد ، بازار با صف خرید روبرو شده و بی جهت قیمت ها رشد می کند . نمود این امر زمانی است که خصوصی سازی عرضۀ بلوکی سهام این شرکت را در سه مرحله به قیمت پایه 50 تومان روی میز فروش گذاشت اما از آن طرف ، سهامداران حقیقی بی جهت قیمت این بلوک را تا حدود 80 تومان بالابردند .

و این اقدام تا جایی پیش رفت که عرضه سهام بلوکی شرکت سرمایه گذاری پتروشیمی به قیمت پایه قبلی ، توجیه خود را از دست داد .

زنگنه با اشاره به اینکه نحوه تعامل سهامداران عمده در مدیریت شرکت سرمایه گذاری پتروشیمی یکی دیگر از مشکلات آن است ، گفت : با توجه به اینکه شرکت ملی صنایع پتروشیمی و گروه سرمایه گذاری تأمین اجتماعی از سهامداران عمده شرکت سرمایه گذاری پتروشیمی هستند شاهد هستیم که هیچکدام نتوانستند به خوبی از اداره این شرکت سر بلند بیرون بیایند و این یک ضعف آشکار است .

وی ادامه داد : چنانچه این دو سهامدار عمده با واگذاری سهم خود به یک شرکت خصوصی رضایت دهند و به حذف و مدیریت دولتی حاکم بر این شرکت پایان دهند می توانیم شاهد شکوفایی شرکت سرمایه گذاری پتروشیمی در معاملات بورس نیز باشیم .

دور نمای پالایشگاهها در بورس

زنگنه اشاره ای نیز به پالایشگاههای نفت و حضور آنها در بورس کرد و گفت : آنچه در مورد پالایشگاهها مطرح است موضوع حذف تخفیفات دولتی نیست ، بلکه نوع تکنولوژی موجود در این شرکت ها و به تبع آن تولید محصولات سبک تر و بیشتر آنها است .

وی ادامه داد : بر اساس قوانین موجود ، قیمت خوراک اولیه پالایشگاهها چه به لحاظ اجرا یا عدم اجرای طرح تحول ، طی 5 سال به قیمت 95 درصد فوب خلیج فارس معین خواهد شد .

اما چیزی که مهم است میزان ضریب پیچیدگی این شرکت ها است که هرچه این ضریب در پالایشگاه بالاتر باشد می توانند محصولات سبک تر و بیشتری تولید کنند.

عقب ماندگی تکنولوژی پالایشگاههای ایران 

وی با اشاره به اینکه ضریب پیچیدگی در ایران 18 درصد و در کشور های دیگر 45 درصد است ، گفت : این درصد پائین ضریب ، گویای عقب ماندگی تکنولوژی این صنعت در کشور و عدم بازدهی مناسب برخی از این شرکت ها است .

مقایسه دو پالایشگاه در بدو ورود به بورس

زنگنه در مقایسه برخی پالایشگاههای کشور که در آستانه ورود به بورس اوراق بهادار هستند ، افزود : پالایشگاه بندر عباس به جهت تأمین ماده اولیه و نیز نزدیکی به منبع خوراک چرخه تولید محصولات خود ، در شرایط بسیار بهتری نسبت به پالایشگاه تبریز قرار دارد .این امر به گونه ای است که پالایشگاه تبریز در سال 87 ، رقمی حدود 50 میلیارد تومان بابت هزینه حمل مواد اولیه از طریق شرکت نفت اهواز به شرکت لوله و مخابرات نفت پرداخت کرده که خود می تواند شاهدی بر این مدعا باشد .

وی ادامه داد : از سوی دیگر این پالایشگاه با توجه به اینکه شهر تبریز در نیمه دوم هر سال به لحاظ شرایط جوی از آب و هوای سردی برخوردار است ، پالایشگاه تبریز از مصرف انرژی بیشتری نیز به لحاظ فرآیند پالایش نفت بهره می برد که به لحاظ مقایسه این دوشرکت کارایی پالایشگاه بندرعباس از پالایشگاه تبریز بیشتر است .

زنگنه در خاتمه افزود : تا زمانیکه قرار داد این پالایشگاهها با شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی به عنوان ناظر بر فعالیت های شرکت های پالایشی ، مشخص و شفاف نیست ، نوسانات قیمت این گونه شرکت ها در بورس نیز افزایش خواهد یافت و مشکلاتی همچون صف فروش سهام پالایشگاه اصفهان در هفته های اخیر پدید خواهد آمد .