مواظب باشید رشته هایتان پنبه نشود!
بطور کلی در آن دوران شرایط ایجاب می کرد اکثر بخشها بصورت حاکمیتی اداره گردد.پس از آن دوره و در دهه هفتاد نیز بورس به دلیل مسائل بعد از جنگ و عدم اهتمام دولت ها به روند خصوصی سازی مجدداً نتوانست حرکت چندانی داشته باشد در آغاز دهه 80 و بخصوص در سالهای 82 و 83 بورس به یکباره با افزایش شاخص مواجه شد اما این افزایش و حرکت به دلایلی که در این مقال جای ذکر آن نیست.
سر انجام خوبی را به دنبال نداشت بلکه موجب ریزش شدید بازار سرمایه و بی اعتماد شدن تعداد زیادی از سرمایه گذاران و در کل عموم مردم از این بخش گردید و این موضوع باعث شد بورس مجدداً به دوران رکود باز گردد که این رکود با تغییرات سیاسی کشور پس از انتخابات نهم ریاست جمهوری به اوج خود رسید.
به گزارش بورس نیوز پس از این فرازو نشیب ها دولتمردان کشور تصمیم گرفتند نقش بیشتری را به بورس محول نمایند اما این بار بصورت اصولی ابلاغ سیاست های کلی نظام در خصوص خصوصی سازی مشهور به اصل 44 ،تغییر و تحول در قوانین –اصلاح ساختار ها – گسترش عمق بازار ، سهام عدالت و بسیاری از این موارد در این دوره مدنظر قرار گرفت .
به خاطر دارید که شاخص در سال 1387 نیز علی رغم پیگیری این موارد از سطح 10 هزار واحد به7900 واحد در پایان سال رسید که بحران مالی بین المللی و ابهام در سیاستهای کلی اقتصاد کشور به دلیل روی کار آمدن دولت جدید دلایل اصلی این افت بود .
به گزارش بورس نیوز هر چند نوسان در بورس طبیعی است اما همانطور که مشاهده می کنید نوسانهایی که تا کنون به آن اشاره شد ربطی به عملکردفعالان بازار سرمایه نداشته و اغلب در اثر سیاستگذاری ها و عوامل موثر خارج از حوزه بازار سرمایه ایجاد شد اما در همین احوال نیز زیان اصلی متوجه فعالان این حوزه بود که اغلب با ضرر و بلوکه شدن سرمایه های خود مواجه بودند.
اما با آغاز سال 1388 و بهبود نسبی اوضاع بین المللی اقتصاد و همچنین اصلاحات قابل توجهی که در بازار سرمایه ایجاد شد از قبیل ایجاد ابزارهای جدید ،عرضه های سازمان خصوصی سازی ،ایجاد صندوقهای سرمایه گذاری مشترک و از همه مهمترتبلیغ و ترغیبی که تمامی مسئولین دست اندر کار باز ار سرمایه و حتی مسئولین اقتصادی کشور برای سرمایه گذاری مردم در این بخش صورت گرفت سبب شد تا بازار سرمایه رونقی دوباره بخود گیرد و شاخص از رقم های کمتر از 8 هزار واحد به نزدیک 13 هزار واحد رسید که این روند تا کنون نیز ادامه دارد و دو سال پیاپی یعنی در سال 88 و 89 بورس توانست رکورد سودهی در کشور را بخود اختصاص داده و این بازار در این دو سال به میانگین بازدهی بالای 45 درصد دست یافت علاوه بر این حجم معاملات و عمق بازار افزایش قابل توجهی یافت یعنی اینکه افراد بیشتری از این بازدهی توانستند بهرمند گردند بنابراین می توان گفت زحمات مسئولین بورس اعم از سازمان و شرکت بورس و سازمان خصوص سازی به ثمر نشسته و بورس ایران هم اکنون هم در داخل کشور و هم در خارج از مرز های ایران از اعتبار قابل توجهی برخوردار است .رشد 14305 واحدی شاخص در 703 روز کاری یا به عبارت دیگر رشد روزانه میانگین 20.34 واحدی بیانگر درستی این ادعا می باشد.
اما با شتابی که این روزها بورس در خود احساس می کند نگرانی هایی در حال شکل گیری است اما این بار این نگرانی ها در بین سرمایه گذاران نیست بلکه در بین مسئولین بورس نگرانی هایی ملاحظه می شود و این در حالی است که پیشتر تمامی کارشناسان و مسئولین بورس همگی معتقد بودند که فاصله زیادی بین ارزش واقعی سهام شرکتهای بورس و قیمت ثبت شده در تابلوی تالار وجود دارد و از این رو با تبلیغات فراوان و ارائه تحلیل های علمی مردم و سرمایه گذاران را ترغیب به سرمایه گذاری در بورس می نمودند.
به گزارش بورس نیوز این نگرانی در بین مسئولین بورس موجب شده که رویه های جدیدی را دربورس به بهانه های مختلف شاهد باشیم که بنظر می رسد در صورت تداوم تمام رشته ها پنبه شود .
به عنوان مثال چندی پیش برخی نمادهای گروه خودرویی به دلایلی همچون شفاف سازی اطلاعات و نوسانات قیمت سهم متوقف شدن در حالی که بنظر می رسد رشد سریع قیمت آنها دلیل اصلی این اقدام بود البته تک نمادهای دیگری مانند "بالاس" نیز از این موضوع بی نصیب نماندند و برخی نمادهای دیگر نیز با تهدید توقف نماد به علت رشد قابل توجه قیمت سهام مواجه شدند.
البته کنترل و مدیریت بازار امر معقول و صحیحی است اما به چه قیمتی؟ بنظر می رسد مسئولین بورس خودشان هم توقع چنین رشدی را در بازار سرمایه نداشته اند و امروز که با این رشد قابل توجه روبرو شده اند به جهت ترس از تکرار فاجعه سال های 83 تا 85به هر بهانه ای قصد جلو گیری از رشد شاخص بورس و قیمت سهام شرکت ها را دارند. ولی باید توجه داشت اینگونه اقدامات باعث بروز اختلال در بورس و بلوکه شدن سرمایه ها و در نهایت زیان سرمایه گذاران می شود.
نظارت صحیح و اصولی از دید همه منطقی است اما باید مسولین امر متوجه باشند که اتخاذ تصمیماتی کوتاه مدت و مقطعی برای کسب نتیجه زود حاصل سبب به باد رفتن زحمات چندین ساله و کارامد آنها که ریشه در اصلاح زیرساخت های بازار سرمایه دارد نشود.
اگر جداً مسولین به دنبال شفافیت اطلاع رسانی هستند چرا در مورد عرضه ناموفق بیمه دانا که سرمایه بسیاری را به نابودی کشاند تحقیق و اعمال مدیریت نمی کنند؟ صرف نظر از اینکه از لحاظ قانونی مسئولین بورسی حق دارند به دلیل رشد قیمت یک سهم نماد آن را متوقف نمایند بنظر می رسد در بلند مدت این رویه خطرناک می تواند موجب از دست رفتن اعتماد سرمایه گذاران گردد.
یادمان نرود که برای باز گرداندن اعتماد از دسته رفته بورس و آشتی دادن سهامداران و اقشار جامعه با بازار سرمایه چه مشقت هایی را متحمل شده ایم.اما اینجا یک سوال بسیار مهم متوجه مسولین بورس خصوصا شخص رییس سازمان بورس و مدیر عامل شرکت بورس است که بد نیست جوابی برای آن پیدا کنند.
سوال اینست که تاوان افزایش قیمت یک سهم مانند پست بانک که توانسته رشد 340 درصدی قیمت را طی 71 روز تجربه نماید ویا رشد قیمت سهامی همچون بالاس که 283 درصد بازدهی را طی 28 روز کاری بخود دیده است،باید سهامداران جز این شرکت ها بدهند؟
آیا فکر نمیکنید این بازدهی های قابل توجه به علت ارزان فروشی نهاد عرضه کننده سهام در روز عرضه اولیه بوده است؟
آیا واقعا ارزش پست بانک در روز کشف قیمت به عنوان یک بانک معتبر که شعب فراوانی در کشور دارد و خدمات پستی نیز ارایه می کند 230 تومان بوده است؟
آیا مسول عرضه کننده سهام شرکت بالاس قبل از عرضه اطلاع نداشته که ورود سهام شرکتی با این حجم کم و سرمایه اندک و البته توانایی در افزایش سود آوری به علت شرایط کاری ویژه سبب ایجاد انگیزه فراوان در بین سرمایه گذاران به دلیل تصاحب سهم می شود؟مگر نه اینست که در روز عرضه تنها 3 میلیون و600 هزار سهم بالاس عرضه شد و عطش حقوقی ها برای تصاحب درصد بالایی از سهام آن فرو ننشست؟
اگر اینطور است پس چرا سهام بالاس باقیمت 436 تومان در بازار فرابورسی عرضه شد که در آن نوسان 5 درصد و حجم مبنا معنایی ندارد؟ تاوان نابلدی نهاد عرضه کننده سهام این شرکت ها را نباید سهامداران بدهند.
بطور حتم می توان با استفاده از تجارب سایر کشورها در کنترل و مدیریت بورس راه کارهای بسیار بهتری را بجای توقف های طولانی مدت نماد سهام شرکت ها بکار برد.
امیدواریم مسئولین زحمتکش بورس با رعایت عدالت و حقوق مسلم فعالان بازار سرمایه خصوصا سهامداران حقیقی هر چه زودتر به اصلاح این معضل اهتمام ورزیده تا خدای ناکرده هرچه رشته اند پنبه نشود.
