وقتی از اصغر آتو ندارند و گیرهای مضحك می‌دهند!

پس از اینكه فیلم «جدایی نادر از سیمین» در جشنواره فیلم برلین به موفقیت بی سابقه ای دست یافت و پیش از آن نیز ساختار روایی مستحكم و كارگردانی قابل تحسین فیلم سبب شده بود كه حتی داوران جشنواره فیلم فجر هم –كه اكثراً از نظر فكری قرابتی با كارگردان فیلم مورد ذكر نداشتند- مجبور شوند 5 جایزه از جمله سیمرغ بلورین بهترین كارگردانی را به فرهادی بدهند، تلاش های برخی سایت های خبری برای انتساب نكات منفی به فیلم سبب تعجب افكار عمومی شده است.

به گزارش دادنا، پس از افتخار آفرینی اصغر فرهادی برای سینمای ایران در جشنواره فیلم برلین و بازگشت نامبرده به كشور، دست اندركاران برخی سایت های خبری كه گویا اساساً از شخص فرهادی دل خوشی ندارند و نامبرده هر چه بسازد به آن گیر می دهند، با انتشار مطالبی سعی در لوث كردن زحمات این كارگردان برجسته و تیمش كردند، در همین راستا در یكی دو روز گذشته مطلبی تحت عنوان "جزئیاتی جدید از محتوای ضد انقلابی یك فیلم تقدیر شده در فجر" در یكی از سایت های خبری منتشر و متن آن با تیترهای متفاوت در سایت های متعلق به یك طیف خاص سیاسی باز نشر شد. 

فارغ از محتوای یادداشت منتشر شده كه الحق آشفتگی و تلاش برای آسمان به ریسمان بافی در سطر به سطر آن قابل مشاهده است، نفس این عمل كه ما برای ضربه زدن به چیزی كه باب طبع ما یا هم مسلكانمان نیست، به هر وسیله ممكن تن بدهیم، آسیبی است كه امروز به پاشنه آشیل برخی از رسانه های كشور تبدیل شده است، رسانه هایی كه گویی اخلاق حرفه ای را از یاد برده اند و به صرف برخی اغراض شخصی و سیاسی با فردی همچون اصغر فرهادی حاضرند همه چیز را فدا كنند.

عجیب ترین نكته در یادداشت فوق الذكر این است كه نویسنده مدعی شده در این فیلم اینگونه به بیننده القا می شود كه ایران محیط خوبی برای پرورش فرزندان نیست، یادداشت نویس فوق الذكر با این استدلال كه شخصیت سیمین با بازی «لیلا حاتمی» در دیالوگ های متعدد گفته نمی خواهد فرزندش در ایران بزرگ شود، نتیجه گرفته كه پیام این فیلم برای مخاطبان خارجی این است كه ایران امروز كه قادر نیست آینده فرزندانش را تأمین كند چگونه می‌تواند الگو مناسب برای دیگر كشورها باشد! 

اینگونه استدلال ورزی مغرضانه در حالی صورت می گیرد كه اكثر بینندگان آخرین اثر اصغر فرهادی بیش از آنكه با شخصیت سیمین همذات پنداری كنند و به او حق بدهند كه دخترش را به خارج ببرد، در دعوای بین نادر و سیمین، به دلیل تعلق خاطر نادر به پدرش، با نادر همراهی می كنند و حتی در برخی لحظات همچون سكانسی كه نادر در حمام مشغول شستشوی پدر ناتوان خویش است و ناگهان وی را بغل كرده و گریه می كند، این همراهی چنان به اوج می رسد كه برخی از تماشاگران نمی توانند از سرازیر شدن اشك خود جلوگیری كنند. 

در جای دیگری از این یادداشت سعی شده تدین و متشرع بودن زنی كه برای كار به خانه نادر می آید تخطئه شود و اینگونه به خواننده یادداشت القا شود كه اصغر فرهادی هیچ تاكیدی به تدین در اثرش ندارد و برخی قسمت های فیلم هم كه از سوی منتقدان به عنوان نشانه هایی از تدین یكی از شخصیت های فیلم عنوان می شود، دچار سوء تفاهم و كج فهمی شده و اساسا نه نشانه تدین بلكه نشانه خرافاتی بودن فرد مورد نظر است. 

در این یادداشت باور سنتی شخصیت راضیه با بازی «ساره بیات» مبنی بر اینكه اگر مال حرام بخورد ممكن است بلایی بر سر خود یا دختر خردسالش بیاید، مستمسك قرار گرفته و ادعا شده كه این باور سنتی نه مبتنی بر احادیث و روایات معتبر كه بر اساس خرافات است. این مسئله در حالی مطرح می شود در بخش دیگری از فیلم راضیه به دلیل محذورات مذهبی حاضر نمی شود پدر نادر را شستشو داده و لباس وی را عوض كند، وی پس از كلنجار رفتن بسیار با خودش، در نهایت پس از تماس با دفتر مرجع تقلیدش و طرح این سوال شرعی و گرفتن جواب مثبت چنین كاری می كند. اگر هم گفته یادداشت نویس محترم را بپذیریم و آن بخش از فیلم را نشانه دغدغه های شرعی راضیه قلمداد نكنیم، دوست عزیزمان باید به این سوال پاسخ دهد كه این بخش را چه كنیم؟

البته ذكر این نكته هم در این مقال خالی از لطف نیست كه دغدغه مندی دوستان عزیز برای تطبیق دقیق نكات مذهبی مطرح شده در این فیلم با اسناد و روایات دینی و افشای خرافی بودن آنها بسیار كار بایسته و شایسته و محترمی است اما ای كاش آن زمان كه در فیلمی همچون اخراجیها، دیالوگ های فاخری همچون «بوی باقالی» در سینماها پخش می شد و ارزشی ترین مفاهیم دفاع مقدس به سخیف ترین شكل و با هزل ترین نگاه ممكن به سخره گرفته می شد نیز دوستان احساس دغدغه می كردند و سری به كتب احادیث و روایات می زدند و نسبت اینگونه پرده دری ها را نیز با احادیث و روایات افشا می كردند. 

باید تاسف خورد كه اینچنین ساحت فرهنگ و هنر را به سیاست آغشته ایم. گویی قرار است همه چیز را به قمار سیاست ببازیم تا بلكه بتوانیم از هر چیز نمدی ساخته و كلاهی از بهر خود و دوستانمان بدوزیم. كمی به خود بیاییم دوستان، اخلاق را فراموش نكنیم.