در سرمایه گذاری بر مبنای DPS شرکت ها باید دقت بیشتری داشت

بنا بر گزارش بورس نیوز، همواره بروز نوسانات طبیعی جزو ذات بازار سهام است و نمی توان حضور روندها و افت و خیزهای مختلف را در بورس نادیده گرفت. اما در معاملات در هر روند و سمتی که حرکت می کند، می توان کسب سود کرد و بازدهی مورد نظر را به دست آورد. اما تحقق این موضوع نیازمند تصمیم گیری به موقع و داشتن دید صحیح در سرمایه گذاری است .

در توضیح این مطلب می توان گفت که برای مثال در زمان افت شاخص های بازار سهام و شکل گیری روند نزولی، سرمایه گذاران و سهامداران به دنبال کاهش پی بر ای سهم ها و در نتیجه کاهش پی بر ای کل بازار به دلیل نداشتن انتظار از روند مثبت در قیمت سهام، پایه و اساس سرمایه گذاری خود را بر رقم های اعلامی شرکت ها برای EPS و همچنین DPS بنا می کنند تا از این محل ریسک های موجود را پوشش داده و در کسب بازدهی مورد نظر خود موفق عمل کنند.

اما سرمایه گذاران باید توجه داشته باشند که نمی توان تنها به این متغیر توجه و بر مبنای آن نسبت به خرید و یا فروش سهام تصمیم گیری کرد.

در همین رابطه، مصطفی صفاری کارشناس ارشد بازار سرمایه در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز تصریح کرد: ریسک های موجود در شکل گیری روند منفی در بورس به دو دسته ریسک های سیستماتیک و غیر سیستماتیک تقسیم می شوند. علت بروز ریسک سیستماتیک در بازار سهام، مسایل سیاسی، تحریم های اقتصادی و بین المللی، نرخ ارز و نرخ بهره های بانکی است که مستقیماً بر روند معاملات اثر گذار است. بگونه ای که هنگام ایجاد چنین عواملی در بازار، مهم نیست روی چه سهم و چه صنعتی سرمایه گذاری شده باشد؛ چرا که تمام سهام موجود در بازار از این موضوع اثر می پذیرد.

وی همچنین از وجود ریسک غیر سیستماتیک در بازار سخن گفت و اظهار داشت: در زمانی که در بازار ریسک های غیر سیستماتیک ایجاد می شود، برخی صنایع نسبت به صنایع دیگر از مزیت نسبی برای سرمایه گذاری برخوردارند. این صنایع شامل سه صنعت پتروشیمی، معدنی و به ویژه سنگ آهنی ها و نیز کشاورزی است. البته در بازار سهام کشور ما تنها دو صنعت اول دارای مزیت بیشتری بوده و اقبال سرمایه گذاران نیز به آنها بیشتر است.

وی با اذعان به اینکه در شرایط کنونی وضعیت بازار متأثر از ریسک سیستماتیک است، خاطر نشان کرد: تا زمانی که موضوع برگزاری انتخابات و وجود بحث های پیرامون رقابت های سیاسی در کشور مطرح است، چالش بیشتری در بورس ایجاد شده و فضای بی ثباتی شکل می گیرد. اما به نظر می رسد پس از انتخابات و شفاف شدن نتایج آن، از ابتدای سال 91 بورس به روال طبیعی خود بازگردد.

این کارشناس ارشد بازار سرمایه در خصوص نگاه سرمایه گذاران به سهام شرکت های مختلف بر اساس میزان DPS آنها در شرایطی که پی بر ای بازار به دلیل افت قیمت سهام شرکت ها ناشی از ریسک های سیستماتیک کاهش می یابد، عنوان کرد: نباید تنها به دلیل کاهش نسبت قیمت به درآمدی بازار، تنها بر مبنای EPS و یا DPS اعلامی شرکت ها تصمیم گیری کرده و اقدام به سرمایه گذاری روی سهام یک شرکت در یک صنعت خاص نمود. چرا که در ابتدا باید بررسی شود که علت ایجاد روند منفی چیست و آیا علت این روند به دلیل حضور ریسک های غیر سیستماتیک است یا سیستماتیک؟

وی افزود: اتخاذ تصمیم به منظور سرمایه گذاری بر پایه رقم DPS باید زمانی صورت گیرد که تحقق EPS شرکت ها تداوم داشته و روند سودآوری آنها قابل اتکا باشد. چرا که میزان سود محقق شده هر شرکت می تواند از شرایط اقتصادی و موضوع تحریم ها اثر گرفته و تغییر کند.

برای مثال صنعت مخابرات به دلیل آنکه صنعتی داخلی بوده، سودآوری آن کمتر تحت تأثیر نوسانات ناشی از مسایل بین المللی قرار می گیرد. در مقابل سود سهام صادراتی ها و وارداتی ها از شرایط اقتصاد بین الملل و نرخ ارز اثر می پذیرند.

بر همین اساس باید زمانی به DPS شرکت ها به عنوان مولفه ای برای انتخاب سهم نگاه کرد که روند EPS آنها درآینده، روندی صعودی و مثبت باشد.

صفاری، در سرمایه گذاری بر مبنای پی بر ای توجه به دو نکته را لازم دانست و در این رابطه یادآور شد: انتظارات بازار از یک سهم در درجه اول به عملکرد و سابقه فعالیت و سودآوری آن بر می گردد و در درجه دوم باید به شرایط روز آن صنعت و وضعیت اقتصادی داخلی و خارجی بر مبنایی عقلایی نگاه کرد، چرا که نمی توان با اکتفا نمودن به سود تقسیمی در یک سهم روی آن سرمایه گذاری کرد.

وی مشکل سرمایه گذاری بر اساس چنین دیدگاهی را اینگونه بیان داشت: حتی اگر روند سودآوری شرکتی تداوم داشته باشد، ممکن است DPS پیشنهادی به طور کامل در مجمع برگزاری تصویب نشود. افزون بر آن با توجه به اینکه از زمان پایان سال مالی تا زمان برگزاری مجمع سالیانه شرکت ها چهار ماه فاصله است و آنها تا هشت ماه بعد از برگزاری مجامع خود می توانند نسبت به تقسیم سود اقدام کنند، فرآیند پرداخت سود حدود یک سال به طول می انجامد.

اما مشکل از آنجا آغاز می شود که پس از این مدت نیز در برخی شرکت ها سود به سهامداران پرداخت نمی شود. به همین منظور عدم پرداخت سود را باید به عنوان یک ریسک داخلی برای هر سهم در نظر گرفت که سهامدار را از کسب بازدهی به ویژه در زمان نزول بازار بی نصیب می گذارد، همچنان که در حال حاضر در برخی موارد چنین اتفاقاتی رخ می دهد. اینجا است که نباید خیلی به میزان DPS اعلامی شرکت ها اکتفا کرد و به دنبال این امر وجود ضمانت اجرایی برای پرداخت به موقع سود سهام لازم به نظر می رسد.

این کارشناس ارشد بازار سرمایه نظارت بیشتر سازمان بورس اوراق بهادار را در این امر لازم دانست و اظهار داشت: کنترل بیشتر این نهاد متولی بازار سرمایه در جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی می تواند موثر واقع شود. از طرفی شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه می تواند با افتتاح یک حساب برای شرکت ها سود سهام آنها را به این حساب واریز کرده و از ایجاد مشکل در روند پرداخت سودها جلوگیری کند.

وی درخصوص نحوه محاسبه و اعلام DPS شرکت ها به اصل محافظه کاری در اصول و قوانین حسابداری اشاره کرد و یادآور شد: میزان رقم اعلامی شرکت ها برای DPS باید بر اساس اصل محافظه کاری و احتیاط باشد و حسابرس در مورد این سود به طور شفاف اعلام نظر کند تا پیش بینی سودهایی که احتمال آنها کم است، در پیشنهاد رقم سود تقسیمی کمتر لحاظ شود.

صفاری در خاتمه سخنان خود این موضوع را اینگونه توضیح داد: اگر شرکتی برنامه فروش یک قطعه زمین را داشته باشد، با اعلام این برنامه، درآمدهای حاصل از این محل را در گزارش های خود در نظر می گیرد. اما این امکان وجود دارد که این امر در آن سال مالی محقق نشود، بنابر این باید این درآمد را در پیشنهاد میزان سود تقسیمی کمتر لحاظ کرد تا سهامدار بر اساس این مورد روی سهم سرمایه گذاری نکرده و متحمل ضرر نشود.