احتمال توقف معاملات قراردادهای آتی سکه طلا مطرح شد

پشیمانی برخی سرمایه گذاران در استفاده از ابزار آربیتراژ

برزگر، سرپرست معاملات مشتقه شرکت کارگزاری بانک ملی در خصوص وضعیت فعلی بازار معاملات قراردادهای آتی سکه طلا در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز تصریح کرد: در شرایط فعلی و با توجه به افزایش سه درصدی قیمت ها در قراردادهای آتی سکه طلا تحویل در سررسیدهای مختلف در چند روز متوالی، بسیاری از معامله گران و سرمایه گذاران و نیز شرکت های حقوقی که به منظور استفاده از ابزار آربیتراژ وارد این بازار شده و موقعیت فروش ایجاد کرده بودند، از سرمایه گذاری در این بخش پشیمان شدند. چرا که قیمت سکه در حال حاضر بالاتر از رقم های پیش بینی شده آنها است و این امر نیاز به سرمایه گذاری و آورده نقدی بیشتری را فراهم می کند.

وی افزود: در راستای ایجاد چنین شرایطی در بازار تعداد زیادی از سرمایه گذاران از موقعیت های خرید و فروش خود انصراف داده و از بازار خارج شدند تا مجبور نباشند موجودی حساب خود را افزایش داده و آن را شارژ کنند.

البته همین افزایش موجودی و شارژ مجدد حساب ها توسط سرمایه گذاران در مواردی به حدی رسیده که در مقایسه با تفاوت بین قیمت های پیش بینی شده آنها برای بازار آتی و نقدی رقم قابل توجهی شده که این به معنای کاهش بازدهی سرمایه گذاران در مقابل میزان سرمایه های آنها می شود.

بررسی دلایل افزایش تقاضا برای سکه طلای آتی

سرپرست معاملات مشتقه شرکت کارگزاری بانک ملی افزایش بهای دلار و موضوع افزایش قیمت پیش فروش سکه توسط بانک مرکزی پس از توقف فاز اول اجرای این طرح را جزو دلایل اصلی در افزایش تقاضا و تشکیل صف خرید در بازار معاملات قراردادهای آتی سکه طلا عنوان کرد و اظهار داشت: در پی انتشار خبر توقف پیش فروش سکه توسط بانک مرکزی در خبرگزاری ها و اجرای فاز دوم این طرح با افزایش بهای سکه تا 627 هزار تومان، حجم معاملات به شدت کاهش یافت و صف های خرید سنگین را در بازار موجب شد.

این کارشناس بازار آتی نگرانی های موجود از عدم شفاف شدن سیاست های بانک مرکزی در رابطه با نرخ ارز و سکه طلا را از دیگر دلایلی برشمرد که در افزایش قیمت ها و سنگین شدن صف تقاضای سکه آتی موثر بوده است.

افزایش زیان کارگزاران

برزگر به زیان وارده از این محل به کارگزاران اشاره کرد و یادآور شد: پیش از این نیز افزایش قیمت سکه با توجه به ثابت بودن وجه تضمین قراردادها باعث زیان دیدن کارگزاران شده بود که با دستورالعمل های جدید این وجه متغیر شد.

در حال حاضر نیز سرمایه گذارانی که کال مارجین شده و وارد بازار جبرانی می شوند، در صورتی که وجه مورد نیاز را برای خروج از این وضعیت تأمین نکنند، با توجه به صف بودن بازار به ویژه برای افرادی که موقعیت فروش ایجاد کرده اند، با بسته شدن موقعیت آنها در بازار جبرانی و منفی شدن حساب ها کارگزاران متضرر می شوند.

البته کاهش حجم معاملات و در نتیجه کاهش میزان کارمزد نیز در افزایش زیان کارگزاران مزید بر علت می شود.

شفاف شدن سیاست های بانکی، عاملی کمک کننده به برقراری تعادل در بازار

برزگر شفافیت بیشتر در سیاست های بانکی و ابهام زدایی از رقم واقعی سود سپرده ها را از جمله عوامل کمک کننده بر وضع فعلی بازار معاملات قراردادهای آتی سکه طلا دانست و خاطر نشان کرد: با شفاف شدن سیاست های بانک مرکزی در مورد بازار ارز و سکه طلا نگرانی سرمایه گذاران و هجوم افراد بیشتر برای سرمایه گذاری در این بازارها کاهش می یابد.

بازار نقدی عامل ایجاد حباب در بازار آتی

وی در خاتمه سخنان خود با بیان اینکه برخلاف گذشته از بازار آتی به عنوان عامل ایجاد حباب در بازار نقدی نام برده می شد، در حال حاضر این روند را برعکس دانست و افزود: در شرایط فعلی بازار نقدی جلوتر از بازار آتی سکه طلا حرکت می کند و بازار قراردادهای آتی سکه طلا دنباله رو بازار نقدی شده است. البته این روند رو به رشد قیمت سکه طلا در بازار نقدی با این شدت چندان منطقی به نظر نمی رسد.

ارایه پیشنهادات از سوی کارگزاران برای برقراری ثبات در قیمت ها

در همین راستا کارگزاران در حال بررسی راهکارهای مختلف برای برقراری تعادل در قیمت ها هستند تا برای انجام اصلاحاتی در دستور العمل های موجود پیشنهاداتی را از طریق کانون کارگزاران به شرکت بورس کالا ارایه کنند.

تلاش بانک مرکزی برای کنترل بازار آتی سکه طلا

نامنی، کارشناس معاملات بورس کالا در همین رابطه در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز اظهار داشت: بانک مرکزی مدتی در راستای کنترل قیمت ها در بازار گام برداشت و توانست بازار نقدی سکه طلا را نیز در برهه ای از زمان تا حدودی کنترل کند. بطوریکه این نهاد پولی بر آن شد تا معاملات آتی سکه طلا (فیوچرز) را نیز تحت کنترل خود بگیرد، چرا که در این زمینه اخبار متعدد و وعده های فراوانی برای پایین آوردن و تثبیت قیمت ها ارایه شد و نمونه بارز اقدامات آنها اجرای طرح پیش فروش سکه در شعب بانکی بود.

اما دست های کنترل کننده بازار با توجه به موضوع تحریم ها و افزایش قیمت دلار در این امر ناتوان ماند، چنانکه شاهد هستیم قیمت ها همچنان روندی صعودی در اختیار دارد و قیمت دلار نیز در وضعیت کنونی در محدوده هایی بالاتر از قیمت های پیشنهادی آنها تثبیت شده که این به معنای عدم توانایی آنها در کنترل بازار است.

وی افزود: برای مثال تفاوت قیمتی بالا بین بازار نقدی سکه طلا با قراردادهای آتی آن تحویل در سررسید اسفند ماه گویای این مطلب است که بازار باید این فاصله را جبران کند که با توجه به وجود محدوده نوسان قیمتی سه درصدی در بازار معاملات آتی، در حال حاضر این بازار به مضحکه کشیده شده، چنانکه نوسانات حداکثر مثبت نیز پاسخگوی روند پر شتاب قیمت ها نیست.

این کارشناس بازار سرمایه به تشکیل صف های خرید سنگین نیز اشاره کرد و یکی از دلایل اصلی آن را افزایش تعداد سرمایه گذارانی دانست که کال مارجین شده و کارگزاران برای جبران زیان، آنها را در صف های خرید قرار می دهند.

نامنی دلیل دیگر این امر را افزایش وجه تضمین قراردادهای آتی از روز جاری از مبلغ 700 هزار تومان به 750 هزار تومان عنوان کرد و یادآور شد: با توقف طرح پیش فروش سکه و اجرای فاز دوم آن بر اساس اعلام نرخ های هفتگی، این سیگنال به بازار اعلام شد که بازار معاملات آتی نیز با افزایش قیمت ها مواجه می شود.

نامنی به وجود دستورالعمل های دست و پا گیر و اعمال نوسانات سه درصدی در این بازار اشاره کرد و افزود: با نوسانات سه درصد مثبت یا منفی در سه روز متوالی حدود 90 درصد از سرمایه سرمایه گذاران از بین می رود که به دنبال این روند با منفی شدن حساب افراد و کال مارجین شدن آنها ریسک بالایی کارگزاران را تهدید می کند.

افزایش دامنه نوسان و قیمت تسویه روزانه بهترین اقدام است

وی در این خصوص پیشنهاداتی ارایه کرد تا بتوان بر اساس آنها شاهد افزایش حجم معاملات بود. این کارشناس بازار سرمایه در این رابطه گفت: انجام این معاملات بدون در نظر گرفتن محدودیت دامنه نوسان و یا با در نظر گرفتن قیمت تسویه روزانه می توان از این زیان جلوگیری کرد. همانند کاری که در بازار معاملات فارکس انجام می شود و سود یا زیان حاصل از قیمت پیشنهادی افراد برای انجام معامله در حساب سرمایه گذاران به صورت آنی و لحظه ای محاسبه می گردد تا با رسیدن سود یا زیان آنها به یک محدوده حداکثری موقعیت معامله خود به خود بسته شود.

نامنی در خاتمه سخنان خود انجام این موارد و اصلاح قوانین بازار معاملات آتی را در افزایش حجم و گردش معاملات موثر دانست.

شایان ذکر است با توجه به نکات عنوان شده از سوی کارشناسان این بازار، لزوم تجدید نظر در قوانین موجود ضروری به نظر می رسد. چرا که با وجود ثبات قیمت اونس جهانی طلا و با توجه به رشد روز افزون بهای دلار قیمت سکه همچنان در حال پیشروی بوده که این امر در افزایش هیجانات بازار آتی و نیز افزایش تورم در اقتصاد کشور عاملی موثر است.

در همین راستا و با توجه به افزایش زیان سرمایه گذاران و در کنار آن افزایش زیان کارگزاران، احتمال توقف معاملات بازار معاملات قراردادهای آتی سکه طلا در بورس کالا دور از ذهن نیست.

بر اساس این گزارش، بورس نیوز پیش از این نیز با توجه به وضعیت بازار ارز دلار و روند صعودی قیمت این ارز نسبت به احتمال افزایش قاچاق ارز هشدارهایی داده بود که شاهد بودیم چندی پیش این پیش بینی اتفاق افتاد.

در حال حاضر نیز چنین تذکراتی را در رابطه با توقف بازار معاملات آتی سکه طلا می توان به مسئولین داد که عدم اتخاذ تصمیمات لازم در این زمینه می تواند به تعطیلی این بازار منجر شود. چرا که نه تنها سود برخی از سرمایه گذاران در آن به شدت کاهش می یابد، بلکه با منفی شدن حساب برخی از آنها، کارگزاران را نیز با زیان بالایی مواجه می سازد.