قوانین منسجمی پیرامون تبلیغات سهام وجود ندارد

براساس گزارش بورس نیوز، این ابزار در فعالیت های اقتصادی و تجاری نیز برای تشویق و ترغیب مخاطبان برای خرید و فروش یک کالا و یا دریافت یک خدمت می باشد که در سال های اخیر این حوزه به بازار سرمایه و به ویژه بورس نیز راه یافته، بطوریکه تعداد تبلیغات شرکت ها و معرفی نوع فعالیت آنها بیش از پیش رشد داشته است.

در این میان باید توجه داشت که تبلیغات در این حوزه اگر چه می تواند به توسعه بازارها و ترغیب جامعه برای فعالیت های سرمایه گذاری بینجامد، اما این بخش با سرمایه افراد در ارتباط مستقیم بوده و ارایه پیام های اغراق آمیز و اغواگرانه می تواند زمینه تحمیل زیان های هنگفت را برای سرمایه گذاران فراهم سازد.

براساس این گزارش، تبلیغات شرکت های بورسی تاکنون بیشتر در خصوص فعالیت های تولیدی و معرفی محصولات و خدمات آنها بوده، اما اخیراً مشاهده شده که شرکت مخابرات ایران در سایت یکی از خبرگزاری های رسمی اقدام به درج یک بنر تبلیغاتی کرده است.

مضمون این آگهی بدین شرح است: "شرکت مخابرات ایران، متعلق به شماست. سهام مخابرات ایران: مطمئن، پایدار و سرمایه ماندگار".

اما با توجه به وجود ریسک های مختلف در بازار سهام و احتمال افت و خیز قیمت یک سهم به دلیل حضور شرایط مختلف و وجود عوامل اثر گذار، شاید تبلیغ یک سهم به عنوان سهامی مطمئن، پایدار و به ویژه سرمایه ماندگار، چندان درست نبوده و حاوی مطالبی اغراق آمیز باشد.

در همین راستا بر آن شدیم تا دریابیم به لحاظ قانونی یک شرکت اجازه تبلیغ سهام خود را دارد و آیا اینگونه شعارهای تبلیغاتی از ناحیه مسایل حقوقی و قانونی در بورس صحیح است یا نه؟. از همین رو با محمد سلطانی، رییس گروه مشاوران حقوقی سازمان بورس اوراق بهادار گفتگویی ترتیب دادیم که شرح آن در ذیل آمده است.

سلطانی در رابطه با نحوه تبلیغات صحیح در بازار سهام در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز اظهار داشت: تبلیغات سهم از سوی کارگزاری ها به صورت عمومی و کلی قابل قبول بوده، اما به صورت خاص نمی توان اقدام به تبلیغ یک سهم کرد. بطوریکه می توان جامعه را با ذکر ریسک های احتمالی نسبت به سرمایه گذاری در بورس تشویق کرد.

افزون بر آنکه تبلیغات نیز تنها با شرط اعلام مخاطرات احتمالی و ریسک های موجود امکان پذیر است. اما اگر ناشر بخواهد اقدام به تبلیغ سهام خود کند، آن تبلیغ نباید گمراه کننده و اغواگرانه باشد.

وی افزود: تبلیغ ورق بهادار توسط ناشران اگر چه دارای اشکال نیست، اما طبق قواعد عمومی نباید منجر به گمراهی سرمایه گذار شده و یا اطلاعات نادرست را منتشرکند.

رییس گروه مشاوران حقوقی سازمان بورس اوراق بهادار با اشاره به ماده 11 قوانین بازار سرمایه که در خصوص تبلیغات است، خاطر نشان کرد: طبق ماده 11 قوانین موجود، آگهی تبلیغاتی نباید گمراه کننده باشد و در این راستا تبلیغی گمراه کننده تلقی می شود که الف) حاوی اطلاعات غیر واقعی بوده، ب) حاوی همه اطلاعات مهم در خصوص موضوع ماده مورد تبلیغ نباشد و ج) برداشت نا صحیحی را به مخاطب القا کند.

این مقام مسئول در تشریح این ماده گفت: در آگهی تبلیغاتی خرید اوراق بهادار از سوی ناشر، نباید برای سرمایه گذار این تصور ایجاد شود که سرمایه گذاری در آن حتماً سودآور خواهد بود. چرا که ذات بازار سهام همواره با سود و زیان همراه است.

سلطانی در خصوص تبلیغ شرکت مورد اشاره و قانونی بودن چنین تبلیغی از سوی خود شرکت تصریح کرد: به نظر می رسد این تبلیغ برداشت چندان ناصحیحی را به مخاطب القا نمی کند، ضمن اینکه ذات تبلیغ نیز با کمی اغراق همراه است. اما بهتر بود در این آگهی ریسک های منوط به سرمایه گذاری در اوراق بهادار نیز ذکر شود.

البته این موضوع باید از سوی اداره نظارت بر ناشران سازمان بورس اوراق بهادار مورد بررسی بیشتر قرار گیرد از همین رو نمی توان جواب قطعی راجع به این آگهی تبلیغاتی ارایه کرد.

وی در رابطه با نحوه برخورد سازمان با تخلفات احتمالی و قانون گذاری پیرامون اینگونه تخلفات خاطر نشان کرد: تعداد تبلیغات یک سهم از سوی ناشر زیاد نبوده و شاید عدم قانون گذاری در این زمینه، نیز همین امر باشد. چرا که تبلیغ سهم از سوی ناشر برای خود شرکت مزیتی نداشته و تنها از لحاظ روانی و در یک بازه زمانی می تواند سهم را با نوسان قیمتی همراه سازد.

اما در صورتی که تخلفات در این حوزه افزایش یافته و فضای رقابتی را در بورس ایجاد کند، سازمان وارد عمل شده و نسبت به تصویب مقررات لازم اقدام خواهد کرد. چرا که ایجاد یک فضای رقابتی از طریق تبلیغات، فضای بورس را نا مطمئن می سازد، در حالیکه این بخش از بازار سرمایه باید مبتنی و متکی بر اطلاعات باشد و نه تبلیغات.

رییس گروه مشاوران حقوقی سازمان بورس اوراق بهادار در خاتمه سخنان خود با اشاره به اینکه ارایه هر گونه شکایت از سوی سرمایه گذاران نسبت به تبلیغات انجام شده از سوی شرکت ها از طریق اداره پیگیری تخلفات قابل پیگیری است، تأکید کرد: در ارایه شکایات باید دید مبنای شکایت چیست؟ چرا که دارای دو حالت کلی است. اول اینکه تبلیغات بر خلاف مقررات باشد و دوم اینکه سرمایه گذاری بر مبنای یک تبلیغ باعث تحمیل زیان به سرمایه گذار شود.

البته در حالت دوم نیز بررسی می شود که آیا رابطه سببیت بین زیان سهامدار و تبلیغ ارایه شده، وجود دارد یا خیر؟ اما سرمایه گذاران باید توجه داشته باشند که در بیش از 90 درصد اینگونه شکایات، رابطه سببیتی وجود نداشته و در نتیجه داد خواست چنین فردی به نتیجه ای نخواهد رسید.