تحليلي از روند سودآوري در مس

شروين شهرياري
*پرسش از يكي از خوانندگان محترم از طريق پست الكترونيك: لطفا تحليلي از سودآوري شركت ملي صنايع مس و تعديل سود احتمالي با توجه به رشد قيمت‌هاي فروش ارائه كنيد.

پاسخ: شركت ملی صنایع مس ایران بزرگترین تولیدكننده محصولات نيمه ساخته مس (كاتد، مفتول و اسلب) در خاورمیانه است. شركت در سال‌هاي گذشته با صادرات بيش از نيمي از محصولات خود به عنوان بزرگ‌ترين صادركننده غير‌نفتي ايران شناخته مي‌شد، اما از سال گذشته با افزايش تقاضاي داخلي ميزان صادرات به حدود 30درصد كل توليد كاهش يافته است.
همچنین، سهام «فملی» به عنوان نخستین نماینده اصل 44 در بهمن‌ماه 85 وارد بازار سرمایه شده و در مدت پنج ساله حضور خود در بورس تهران بیش از 400 درصد سود به سهامداران اوليه‌اش داده است. روند قيمت سهام و سودآوري شركت هماهنگي كاملي با تغييرات قيمت جهاني مس دارد.
در حال حاضر، به‌رغم تهديدات مهم در چشم انداز اقتصاد جهان، قيمت فلز سرخ ثبات مناسبي را از خود نشان داده است و ميانگين 8000 دلاري را از ابتداي سال ميلادي تا كنون حفظ كرده است.
ظرفيت توليد محصول اصلی شركت (كاتد) در سال‌هاي اخير در محدوده 220‌ هزار تن قرار داشته است و حداقل تا پایان سال 91 نيز انتظار نمي‌رود ظرفيت «فملي» از سطح 230‌ هزار تن فراتر رود.
البته مديريت «فملي» برنامه افزايش ظرفيت تا سطح 440 هزار تن در سال در سه سال آينده را برنامه‌ريزي كرده است كه مطابق زمانبندي ارائه شده، اغلب طرح‌هاي توسعه در اواخر اين دوره به بهره برداري خواهند رسيد. بنا بر اين تا آن زمان،‌ تغيير قيمت فروش محصولات، عامل اصلي در تعيين ميزان سودآوري و رفتار سهم در بازار خواهد بود.
قیمت فروش شمش مس در بودجه حسابرسی شده براي سال 91 معادل7500 دلار در هر تن در نظر گرفته شده است.
مطالعه گزارش‌هاي منابع تحلیلی معتبر در مورد قیمت مس نشان مي‌دهد كه با عنايت به كسری واقعی در بخش تولید در سال‌های 2012 و 2013، فلز سرخ شرایط مناسبی به لحاظ فاندامنتال را تجربه خواهد كرد. به اين ترتيب پیش‌بینی اغلب بانك‌ها و نهادهای مالی تحلیلی برای میانگین قیمت مس در سال 2012 در محدوده بالاتر از قیمت 8000 دلار در هر تن قرار دارد. به منظور محاسبه سودآوري شركت در سال 91، تخمین نشريه معتبر متال بولتن مبنی بر پیش‌بینی قيمت ميانگين شمش مس در سال 2012 در محدوده 8000 دلار را مبنا قرار مي‌دهيم.
جدول شماره يك، تخمين درآمد فروش شركت در سال 91 با در نظر گرفتن قيمت‌هاي مورد پيش‌بيني در مقايسه با بودجه 7500‌ دلاري را نشان مي‌دهد. در خصوص مفروضات جدول شماره يك بايد به چند نكته توجه داشت:
1- حجم فروش محصولات در پيش‌بيني تحليلي بدون تغيير نسبت به بودجه 91 در نظر گرفته شده است.
2- قيمت كنسانتره مس، مفتول و اسلب در تخمين تحليلي به تناسب رشد قيمت جهاني كاتد مس (از 7500 به 8000‌ دلار) افزايش يافته است. تغيير قيمت اين محصولات متناسب با ضرايب قيمت هر يك از آنها نسبت به نرخ كاتد مس در بودجه شركت محاسبه شده است.
3- نرخ تبدیل‌ دلار در سناريوي تحليلي معادل 15000‌ ریال است كه نرخي محافظه كارانه براي ارز در سال جاري محسوب مي‌شود. به‌رغم آنكه قيمت‌گذاري محصولات «فملي» در بورس كالا در ماه‌هاي اخير با نرخ دلار آزاد انجام شده، اما شركت كماكان نرخ دلار 1226 توماني را در مفروضات بودجه 91 لحاظ كرده است كه مطابق با شرايط حاضر در عمل نيست.
3- قيمت ساير تولیدات (ته پاتيل، كنسانتره مولیبدن، كنسانتره طلا و نقره، اسيد سولفوريك، سرباره و...) در پيش‌بيني تحليلي بدون تاثير‌پذيري از تغييرات قيمت‌هاي جهاني مس، معادل بودجه در نظر گرفته شده‌اند.
اكنون به جدول شماره دو توجه كنيد كه در آن پيش‌بيني تحليلي از سود و زيان 91 در كنار بودجه حسابرسي شده «فملی» ارائه شده است. (ارقام به میليارد ریال) در خصوص ارقام جدول شماره دو بايد چند نكته را مد نظر قرار داد:
1- بهاي تمام شده كالاي فروش رفته در بخش دستمزد در پيش‌بيني تحليلي 91 با 30 درصد افزايش نسبت به سال گذشته لحاظ شده است، حال آنكه افزايش بودجه شركت در اين بخش معادل 60 درصد است كه با عدم پيش‌بيني افزايش ظرفيت توليد چندان متناسب نيست. اما در بخش مواد مستقيم و سربار با توجه به لحاظ كردن اثرات تورمي و نيز رشد قيمت انرژي، ارقام برآورد تحليلي معادل برآورد شركت در نظر گرفته شده اند.
2- هزينه‌هاي عملياتي و مالي در بودجه تحليلي معادل پيش‌بيني شركت لحاظ شده‌اند. اما درآمدهاي متفرقه در پیش‌بینی سال جاري «فملی» معادل آخرین بودجه 90 است. در حالي كه با توجه به حصول عمده درآمد اين سرفصل از محل سود سپرده‌هاي بانكي، عدم ‌رشد در اين بخش احتمالا تخمين مناسبي به شمار نمی‌رود.
به اين ترتيب با در نظر داشتن میانگین نقدینگی شركت در سرفصل‌های موجودی نقد و سرمایه‌گذاری‌ها در مقاطع سه، شش و 9 ماهه سال گذشته و با فرض نرخ بازده 20 درصدی برای منابع موجود، درآمد حاصل از سپرده‌گذاری در سال 91 معادل هزار میلیارد ریال برآورد شده است.
با توجه به رشد توان نقدينگي شركت از محل افزايش درآمد فروش و كندی مصارف نقدینگی در طرح‌های توسعه و نیز امكان افزایش نرخ بازده سپرده‌گذاری، این تخمین در زمره پیش‌بینی‌های محافظه‌كارانه طبقه‌بندی می‌شود.
3- هزینه مالیات با فرض فروش 70 درصد از محصولات در داخل (مطابق الگوی سال گذشته) مورد محاسبه قرار گرفته است.
با توجه به موارد فوق مي‌توان گفت «فملي» در صورت تحقق قيمت جهاني مس در محدوده 8000 دلار در سال جاري و نيز عدم كاهش ميانگين قيمت دلار از سطح 15000 ريال، از پتانسيل افزايش حدود دو برابري سودآوري نسبت به پيش‌بيني (تا سطح 979 ریال به ازای هر سهم) با لحاظ كردن فضاي تورمي موجود برخوردار است.
بديهي است اين برآورد بر اساس پاره‌اي از مفروضات انجام شده و با تغيير آن مي‌توان به ارقام متفاوتي در خصوص ميزان سودآوري شركت در سال 91 دست یافت.
Shahriary_sh@yahoo.com