جای خالی مدیریت بحران در بازار سرمایه

نگرانی از بابت دورنمای رخدادهای سیاسی و از سویی ناتوانی در برابر جلوگیری از روند نزولی معاملات بازار سهام، معامله گران را به این فکر واداشته که تا چه حد وزن اخبار و شایعات بر بازار سرمایه تأثیر گذار است؟

این تأثیر آیا تافته ای جدا بافته از نیروهای خارج از اراده بازار سهام می باشد که گاه و بی گاه خود را بر بورس تحمیل می کند؟

در این رابطه نقش متولیان بازار سرمایه و نهاد ناظر بازار مالی کشور در کنترل و رفع این نگرانی ها چیست؟

در واقع چه اشخاصی باید به اخبار و ریسک های تأثیر گذار بر بورس وزن دهند؟

در این ارتباط یک کارشناس با انتقاد از عملکرد متولیان بازار سرمایه کشور در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز اظهار کرد: مدیران نهاد ناظر بازار مالی به تصور مدیریت و نظارت بر سه بازار بورس اوراق بهادار، فرابورس و بورس کالا به عنوان تنها وظیفه تعریف شده برای خود، از تسلط و بهره گیری سایر ابزارها و تحلیل های مورد نیاز در این نهاد غافل شده اند.

سید محمدسادات با برجسته کردن نقش متولیان بازار سرمایه در تشریح ریسک های سیاسی و اقتصادی برای عموم سرمایه گذاران، خاطر نشان کرد: مذاکرات هسته ای ایران با پنج عضو دائم شورای امنیت به همراه کشور آلمان یکی از موضوع های اصلی مباحث کارشناسی سرمایه گذاران در این روزها است. بررسی دورنمای این مذاکرات و تداوم نشست های پی در پی، اینک به نگرانی اول و آخر فعالان بورس تبدیل شده و حال آنکه هیچ یک از متولیان بازار سرمایه شجاعت بررسی و تحلیل جوانب احتمالی این گفتگوها را برای اذهان عمومی و توده های سهامداران ندارند.

جالب آنکه در مواقع رشد نماگرهای بورس، از هر سو تعریف و تمجید مدیران و مصاحبه های مختلف درباره تبلیغ جایگاه بازار سرمایه شنیده می شود که حتی تعجب برخی بزرگان بورس را نیز بر می انگیزاند.

این کارشناس بازار سرمایه با خوشبینی به نتایج مثبت مذاکرات هسته ای مسکو، خاطر نشان کرد: طی هفته های اخیر، برخی شیطنت ها برای فراهم کردن زمینه انصراف گروه مذاکره کننده ایرانی از تداوم گفتگوها شدت گرفت در حالیکه حتی با آژانس انرژی اتمی بر سر بازدید از منطقه پارچین تفاهم نیز شده بود.

به گفته سادات تحمل ریسک ها و شوک های مختلف اینک به بخشی از زندگی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایرانیان تبدیل شده اما باید قبول کرد که میزان شدت و ضعف آن از سوی مسئولان و مدیران سطح مدیریت کلان کشور تعیین می شود.

وی ادامه داد: برای هدایت جریان های مختلف، مسئولان بازار سرمایه باید کنترل آنرا وظیفه خود دانسته چراکه در غیر این صورت، جریان های نوسان گیر اقدام به جهت دهی به بازار سهام می کنند.

متولیان بازار سرمایه باید بدانند حیطه فعالیت آنها فراتر از چارچوب فیزیکی بورس و ساختمان های اداری آن می باشد.

این فعال با سابقه بورس با اشاره به فعالیت های حمایتی متولیان بازار سرمایه از روند معاملات سهام، اقدام های ضربتی و کوتاه مدت در این زمینه ها را چندان نتیجه بخش ندانست و گفت: چنین تصمیم های یکباره ای بدون در نظر گرفتن ایجاد پیش زمینه های لازم، در نهایت به سهامدار جزء آسیب خواهد زد. هر چند این رویکردها همراه با دلسوزی و تلاش مدیران سخت کوش صورت می پذیرد اما به اصطلاح نوش دارویی است پس از مرگ سهراب که نتیجه ای را در بر ندارد.

بنابراین برای اثر بخش بودن اقدام های حمایتی باید امکان شکل گیری و تداوم مستمر میزگردها و محافل کارشناسی با حضور متولیان، مدیران و فعالان بازار سرمایه فراهم شده و از نقش رسانه های شنیداری، دیداری و نوشتاری در انعکاس اخبار این نشست ها بهره کافی گرفته شود.

سادات با ادعای اینکه انگیزه هایی برای شوک دادن به بازار سهام از سوی عده ای سوداگر و با هدف کسب منافع شخصی وجود دارد، افزود: در سطح وسیع تر، این انگیزه از سوی عده ای از دلالان بین المللی یا کارتل های بزرگ صنعتی با گل آلود کردن اوضاع، دنبال می شود که این میان نقش مدیریت ناظر در صورت بلوغ در همه زمینه ها بسیار کارساز و متعادل کننده شرایط خواهد بود.

در این زمینه مدیریت بحران و آماده باش فوری گروه های امدادی می تواند به اصطلاح کشتی در حال غرق شدن را نجات دهد.

و حال آنکه در کشور ما اولین مکانی که خود دچار بحران می شود، اتاق مدیریت بحران است. باید پرسید زمانی که بازار سرمایه در بحران های مختلف گرفتار می شود چرا متولیان بازار سرمایه هر یک در گوشه ای پناه برده و از رویارویی با سهامداران گریزان هستند؟

سادات با ذکر مثالی ساده عنوان کرد: طی سال های گذشته به محض صحبت از سبزی های آلوده حومه تهران، ظرف کمتر از 12 ساعت کلیه صنف سبزی فروشان با فساد گسترده این کالای مصرفی مواجه شده و تا 45 روز روی آرامش را در بازار خود ندیدند.

حال آنکه بروز حوادث غیر قابل پیش بینی و عدم تلاش برای کنترل آن در نهایت، فرار اعتماد از بازار سرمایه امری جبران نشدنی بوده و به این راحتی ها باز نخواهد گشت.

بر همین اساس متولیان نهاد ناظر بازار سرمایه باید با استفاده از تجارب گذشتگان و برچیدن تفکر نبود ثبات در بورس، از ابزارهای رسانه ای مختلف به شکل منطقی و همسو با ترجیحات مردم استفاده کرده تا به این ترتیب از ایجاد شوک های آنی و غیر اصولی پیش گیری شود.

مدیریت بورس براساس منافع کلی بازار سهام باید بطور مستقل عمل کرده و از جایگاه صرفاً تبلیغاتی برای دستگاه های دولتی خارج شوند.