بازده بورس يك درصد

گروه بورس- همايون دارابي: فصل بهار در بورس اوراق بهادار در شرايطي سپري شد كه بازدهي بازار سهام در حد بسيار ناچيز يك درصد به ثبت رسيد.
بورس اوراق بهادار در تمامي شاخص‌هاي كمي خود خرداد ماه را با افت به پايان برد تا در حجم معاملات افت 8/27 درصدي و در شمار خريداران افت 2/10 درصد نسبت به ماه قبل را شاهد باشد.
كارشناسان عدم اقبال سرمايه‌ها به بورس را ناشي از برخي ريسك‌هاي سياسي و اقتصادي و همچنين وضعيت خاص سود بانكي ارزيابي مي‌كنند. از ديدگاه كارشناسان تداوم ريسك‌هاي سياسي و تحريم‌هاي اقتصادي كه در سه دور مذاكرات سياسي در فصل بهار بر بازار سنگيني كرد، در كنار تاخير در تصويب بودجه و تغيير تركيب مجلس شوراي اسلامي در فضاي كلي اقتصاد كشور موثر بوده است.
در همين حال برخي از كارشناسان با توجه به تداوم مسائل سياسي و همچنين اين واقعيت كه امسال آخرين سال فعاليت دولت به شمار مي‌رود و سال ديگر انتخابات رياست جمهوري برگزار خواهد شد، انتظارات خود از بازار سهام را كاهش داده و معتقدند رشد بازار در گرو كنار آمدن بازار با اين مسائل است.
رقابت نابرابر بورس و بانك
در همين حال رقابت يك طرفه بورس با بازار پول نيز شانس بازار سهام را براي جذب نقدينگي كاهش داده است.
در حال حاضر بانك‌ها با پيشنهاد نرخ سود سالانه در حدود 20درصد نگراني عمده‌اي را ايجاد كرده‌اند؛ اين نگراني در دو بخش عملكرد خود بانك و تاثير اين نرخ بر كل اقتصاد كشور متصور است. در بخش عملكرد صنعت بانكداري، تامين نرخ سود 20درصدي براي سپرده‌گذاران، فشار قابل ملاحظه‌اي را به بانك‌ها وارد مي‌سازد، چرا كه نرخ به صورت تجمعي به 22درصد و با توجه به لزوم سپرده‌سازي 15درصدي سپرده قانوني (كه بانك‌ها سود قابل توجهي را بابت آن دريافت نمي‌كنند) نرخ به 26درصد و با لحاظ 3درصد هزينه‌هاي متفرقه 29درصد در نهايت سپرده براي بانك‌ها تمام خواهد شد كه مشخص نيست چگونه بانك‌ها قادر به تامين اين نرخ براي تامين مالي خود هستند؟ هرچند بخشي از سپرده‌هاي بانك‌ها نرخ كمتري را ممكن است داشته باشد اما معوقات و مشكلات ديگر نظام بانكي تاثير اين امر را كاهش داده و در نهايت بانك‌ها بايد نزديك به 30درصد سود را در سپرده‌هاي خود حاصل كنند.
در همين حال نرخ 30درصدي تمايلي براي دريافت وام ايجاد نمي‌كند و اين امر به ركود شديد در اقتصاد انجاميده است. در اين شرايط كل اقتصاد كشور در انتظار تصميمات بانك مركزي و شوراي پول و اعتبار در مورد سود بانكي است؛ امري كه در صورت عدم اتخاذ سريع تصميم، مشكلات بانك‌ها را تشديد خواهد كرد. در همين حال با توجه به نرخ سود 20درصدي بانك‌ها و اين واقعيت كه سپرده‌گذاري و خريد اوراق مشاركت مي‌توانست در فصل بهار تا 5/5 درصد سود را به شرط تجميع ايجاد كند، موجب شده است بازار سهام نتواند انگيزه‌اي را براي جذب سپرده ايجاد كند.
ادامه نگراني‌ها در بازارهاي جهاني
افزون بر اين، نگراني عمده ديگر فعالان بازار سرمايه در فصل بهار وضعيت بازارهاي جهاني بود؛ امري كه به دليل بحران در اتحاديه اروپا و وضعيت ضعيف اقتصاد جهاني با كاهش شديد بهاي مواد خام و فلزات همراه شد. در اين ميان بهاي نفت نيز كه به عنوان مهم‌ترين متغير اقتصاد كشورمان به شمار مي‌رود به دليل وضعيت اقتصاد جهاني و عملكرد كشورهايي نظير عربستان سعودي با كاهش شديد همراه شده است.
در همين حال با وجود آنكه كاهش قيمت‌ها مي‌تواند در سطح بازارهاي جهاني به تشديد مصرف و بازگشت تدريجي رونق به اقتصادها كمك كند. اما در داخل كشورمان به دليل مشكلات تحريم و قطع ارتباط بنگاه‌ها با بازار جهاني بهاي محصولات ارائه‌ شده در بازار داخلي از جمله فلزات براي بنگاه‌هاي مصرف‌كننده كاهش نيافته و تنها بهاي محصولات صادراتي شركت‌هاي توليد‌كننده افت كرده است.
در اين فضا درآمد بنگاه‌هاي بزرگ صادراتي افت كرده و در همين حال در سطح داخل رونقي در شركت‌هاي مصرف‌كننده به عنوان كاهش بهاي مواد اوليه رخ نداده است. در اين شرايط، نتيجه تنها افت بهاي سهام شركت‌هاي بزرگ در كنار عدم افزايش بهاي سهام شركت‌هاي مصرف‌كننده است. در بازارهاي جهاني هفته گذشته به دنبال تشديد نگراني‌هاي بين‌المللي نسبت به وضعيت اقتصادي اسپانيا، قيمت نفت برنت درياي شمال به كمتر از 91 دلار در هر بشكه رسيده است. بهاي نفت وست تگزاس(نفت سبك آمريكا) نيز به كمتر از 80 دلار رسيده است كه اين امر در 8 ماه اخير بي‌سابقه بوده است.
در روزهاي اخير نرخ بهره استقراض اوراق قرضه ده ساله اسپانيا به بيش از 7 درصد رسيد كه اين رقم از سال 1999 ميلادي تا‌كنون بي‌سابقه است.
بر اساس اين گزارش كاهش قيمت نفت در حالي است كه سرمايه‌گذاران بين‌المللي منتظر برگزاري نشست فدرال رزرو آمريكا و اعلام سياست‌هاي پولي اين كشور براي ماه‌هاي آينده هستند.
بر اين اساس، در حالي كه سرمايه‌گذاران بين‌المللي به شدت نگران وضعيت بحران بانكي اسپانيا هستند، از سوي ديگر پيش‌بيني مي‌شود اتخاذ سياست‌هاي پولي از سوي فدرال رزرو آمريكا از كاهش بيشتر قيمت نفت جلوگيري خواهد كرد.
قيمت نفت برنت نسبت به ركورد 40/128 دلاري در ماه مارس بيش از 25 درصد كاهش داشته است.
در بازار فلزات بهاي هر تن مس به 7هزار و 240دلار در هر تن رسيده است، بهاي آلومينيوم يك هزار و 842دلار، روي يك هزار و 849دلار و سرب به يك هزار و 842دلار رسيده است. بهاي بيلت فولادي نيز به 365دلار در هر تن بالغ شده است.
«شبندر» ترديد ميان سود و زيان
در بورس اوراق بهادار معامله‌گران روز يكشنبه منتظر عرضه اوليه يك شركت اصل 44 هستند. در حالي كه عرضه‌هاي اوليه اخير شركت‌هاي اصل 44 از جمله حمل‌و‌نقل خليج فارس و ذوب‌آهن اصفهان با عدم سود آوري مناسب و پايدار براي سرمايه‌گذاران مواجه بودند، عرضه اوليه پالايشگاه بندر عباس نيز نمي‌تواند به دليل زيان دهي شركت در سال 90 و پيش‌بيني سود براي سال 91در فضاي مشابه دو عرضه ديگر اصل 44 ارزيابي مي‌شود، چرا كه حمل‌و‌نقل خليج فارس ابتدا سود آور و بعد زيان ده شده و ذوب‌آهن نيز ابتدا
زيان‌ده و سپس براي سال 91سود اعلام كرد. در اين شرايط اما پالايشگاه بندرعباس و قيمتي كه عرضه خواهد شد، نيز از اهميت بالايي برخوردار است.
پالايشگاه‌ها به دليل ارزش جايگزيني بالا و در مقابل سود آوري كم با چالش قيمت‌گذاري مواجه هستند. در رابطه با اين عرضه حسن قاليباف‌اصل مديرعامل بورس تهران گفت: 690 ميليون سهم معادل 5 درصد از سهام شركت پالايش نفت بندر عباس متعلق به شركت ملي پالايش و پخش فرآورده‌هاي نفتي ايران براي اولين بار پس از پذيرش و درج نام شركت در فهرست شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران 4 تير عرضه مي‌شود.
وي با اشاره به اينكه اين اولين شركتي است كه در سال جاري عرضه مي‌شود، ادامه داد: شركت پالايش نفت بندر عباس از جمله شركت‌هاي اصل 44 و سومين شركت پالايشي است كه به عنوان چهارصد و هفتادمين شركت در بورس اوراق بهادار تهران عرضه خواهد شد. اين شركت با توجه به اهميت صنعت پالايشگاهي در كشور، مي‌تواند جزو عرضه‌هاي جذاب در بورس اوراق بهادار تهران باشد.
پالايشگاه بندرعباس با سرمايه اسمي 1380 ميليارد توماني و نماد معاملاتي «شبندر» در فهرست نرخ‌هاي بازار دوم بورس اوراق بهادار تهران درج شده و 40 درصد از سهام آن به سهام عدالت و بابت رد ديون دولت 33 درصد به مجموعه تامين اجتماعي و27 درصد ديگر به يكي از نهادهاي ديگر تخصيص داده شده كه طبق مقررات و قوانين موجود، اين 60 درصد از سهام در بورس عرضه و منابع حاصل از آن به نهادهاي مرتبط بابت طلب دولت پرداخت مي‌شود.
همچنين مجمع عمومي و عادي به طور فوق‌العاده اين شركت در 16 خرداد برگزار شد و سهامداران حقوقي اين شركت يعني شركت‌هاي ملي پالايش و پخش و كارگزاري سهام عدالت با 70 و 30 درصد مالكيت، بعد از تصويب صورت‌هاي مالي منتهي به 29 اسفند 88، مقرر كردند به دليل عدم سودآوري پالايشگاه بندرعباس در سال 88،هيچ سودي تقسيم نشود.
شركت‌هاي ملي پالايش و پخش، رفاه‌گستر تامين اجتماعي، مشاور مديريت خدمات ماشيني تامين و سرمايه‌گذاري سهام عدالت استان‌هاي كرمانشاه و گلستان به عنوان 5 عضو حقوقي هيات‌ مديره انتخاب شدند. همچنين در جريان برگزاري مجمع عادي به طور فوق‌العاده ديگري براي انتشار اوراق بهادار غير قابل تبديل يا تعويض با سهام، انتشار اوراق مشاركت جهت تامين منابع مالي طرح افزايش ظرفيت بنزين تا سقف 150 ميليارد تومان مورد موافقت قرار گرفت.
در بازار چه خبر بود؟
اما بورس اوراق بهادار روز چهارشنبه فضاي ضعيفي را شاهد بود. عدم هماهنگي ميان حقوقي‌هاي بزرگ و عدم تزريق نقدينگي مناسب به بازار موجب شده است بازار همچنان با روند كاهشي روبه‌رو باشد. در بازار روز چهارشنبه معامله‌گران با عدم حضور گروهي پيشرو مواجه بودند؛ اين در شرايطي بود كه گروه قندي با وجود انتشار برخي خبرهاي نامناسب با رشد قيمت همراه شد كه انتظار نمي‌رود اين رشد دامنه‌دار باشد.
در گروه حمل‌و‌نقل، انتشار گزارش اخير كشتيراني، احتمال گشايش نماد اين شركت در بازار امروز را ايجاد كرده است. كشتيراني به دليل خوش‌بيني معامله‌گران به كاهش تحريم‌ها پس از مذاكرات استانبول با رشد قيمتي قابل ملاحظه‌اي مواجه شده بود. در اين گروه 16نماينده ‌خواستار پاسخگويي وزير راه درباره مناقصه بندر شهيد رجايي شدند.
الياس نادران و 15 تن از نمايندگان مجلس با طرح سوالي از وزير راه خواستار پاسخگويي علي نيكزاد در خصوص علت و نحوه برگزاري مناقصه اپراتور دوم بندر شهيد رجايي شدند.
در گروه خودرويي، افزايش قيمت محصولات ايران خودرو در كميته قيمت‌گذاري خودرو تكذيب شده است. به گفته دبير انجمن خودروسازان با تكذيب خبر تشكيل جلسه كميته خودرو طي هفته گذشته و تاييد اين كميته مبني بر افزايش قيمت 4 محصول ايران خودرو گفت: شركت ايران خودرو در پي افزايش قيمت بيمه شخص ثالث و ماليات بر ارزش افزوده نسبت به سال گذشته، قيمت جديد محصولات را به سازمان حمايت از مصرف‌كنندگان اعلام و سازمان حمايت در پي اين درخواست، قيمت‌هاي جديد را در سامانه 124 اين سازمان اعلام كرده است.
در همين راستا مدير كل دفتر نظارت بر كالاهاي فلزي و معدني سازمان حمايت از توليد‌كنندگان و مصرف‌كنندگان نيز با تكذيب افزايش قيمت برخي از محصولات ايران خودرو، گفت: در سال جاري كميته قيمت‌گذاري خودرو تنها يك‌بار جلسه داشته است و آن هم در خصوص بررسي پيش‌فروش خودرو رانا بوده است بنابراين انتشار اين خبر مبني بر تشكيل كميته قيمت‌گذاري در خصوص افزايش محصولات ايران خودرو كذب بوده چرا كه كميته خودرو در سال جاري جلسه ديگري برگزار نكرده كه بخواهد قيمت جديدي در ارتباط با خودروهاي داخلي تعيين و اعلام كند.
در مجموع بازار روز چهارشنبه بازار ضعيفي بود كه در آن 3/29 ميليارد تومان سهام معامله شد كه 6/15درصد آن را معامله 86/9 ميليون سهم ملي مس تشكيل داد. از 197 نمادي كه به روي تابلو رفتند 146نماد با كاهش قيمت و 44نماد با رشد ارزش معامله شدند.