نقش اتحاد سهامداران در ظهور آسمان نیمه آفتابی بورس

اما از آن طرف هم نباید از یاد برد همین گروه که تعدادشان به حدود 4 تا 5 میلیون نفر می رسد چه توانایی هایی دارند و چگونه می توانند در بخشی مهم اما کوچک اقتصاد نقش داشته و حتی تعیین کننده اجرای اتفاقی بسیار مهم چون اصل 44 و واگذاری شرکت های دولتی باشند.چرا که به زعم همه متولیان امر بدون وجود بورس امکان فروش حدود 100 هزار میلیارد تومان از دارایی های دولت و خصوصی شدن 20 شرکت مهم وجود نداشت.

از سوی دیگر همواره اعلام شده از اصول بسیار با اهمیت در بازارهای سهام برخورداری از سرمایه مازاد، دیدگاه مدت و تشکیل سبد سهام است تا با تکیه بر این سه اصل، حداقل آرامش سرمایه گذاران حفظ شود. در این میان هرچند برخورداری از افق بلند مدت سرمایه گذاری در این شرایط کمی سخت به نظر می رسد اما با دو اصل دیگر امکان تنش زادیی شخصی برای سهامداران وجود داشته و دارد اما این سئوال مطرح است آیا در این شرایط سخت بازار، فروش سهام شرکت ها ولو به قیمت های ارزان می تواند راهکاری باشد برای تسکین درد و ایجاد آرامش؟

در پاسخ به این سئوال باید گفت اولا" طبق نظر علمای اقتصاد یکی از ماهیت های اساسی بورس ها، ماهیت مجازی بودن و عدم شناسایی سود و زیان واقعی تا زمان انجام فروش سهاماست. بنابراین درحالی اغلب سهامداران با احتساب قیمت های خرید و گذشت زمان با زیان های چند تا چندین درصدی روبرو بوده اند اما تا زمان فروش سهام، زیان واقعی شناسایی نشده و همه معادلات بر روی کاغذ است .

از سوی دیگر طبق تجارب گذشته، یکی از استراتژهای ویژه سرمایه گذاران حرفه ای و پر ریسک در این شرایط منفی بازار این است که با استفاده از منابع مالی مازاد اقدام بهخرید پله ایسهام شرکت های حاضر در سبد سهام اما ارزنده و برخوردار از تحلیل بنیادی و آینده دار می کنند تا قادر به کاهش قیمت تمام شده باشند.

پس آن دسته از سهامداران خصوصا" حقیقی ها می توانند با خرید سهام شرکت هایی که اصطلاحا" به کف رسیده اند، ضمن کاهش قیمت تمام شده ، در آینده زودتر از دیگران به سود برسند.

اما مهمترین نکته مورد نظر این نوشتارلزوم اتحاد سرمایه گذاران حقیقی و حقوقیدر این شرایط خاص است.چرا که هر چند برخی از فعالان انتقاداتی به رویه های سازمان بورس هنگام رونق بازار مانند توقف سلیقه ایی نمادها و درخواست صدور اطلاعیه های شفاف سازی هنگام رشد سهام شرکت ها دارند اما مسئولان بازار سرمایه کشور به هیچ وجه راضی نخواهند بود شاخص ها و قیمت ها هفته ها در مدار نزولی باشد.برای همین از تلاش برای بهبود وضعیت دست نمی کشند و طی روزهای گذشته هماهنگی هایی برای بهبود وضعیت انجام داده و حتی با وزیر اقتصاد دو جلسه پیاپی گذاشته و خواهان حمایت های عملی دولت شدند که در جای خود قابل تقدیر است.

علاوه بر اینبرخی عوامل موثر حاکم بر جو روانی بازار از تصمیم گیری ها خارج بودهو واقعا" جز صبر و درایت سرمایه گذاران چاره ای دیگر نیست ولیراه دیگری هم در این میان وجود دارد و آن تکرار تجربه سه سال پیش سرمایه گذاران حقیقی در برگشت شرایط بازار است.

اوایل سال89 بود (همان سالی که بورس با میانگین 85 درصدی یکی از بهترین سال ها را پشت سر گذاشت) که سهامداران حقیقی خسته از تکرار روند منفی قیمت ها و شاخص ها دست به اقدامی زدند که می تواند سرفصل جدیدی در مناسبات این گروه با بازار سهام باشد.

به این ترتیب که سهامداران حقیقی در آن هفته ها نه تنها از فروش سهام و چشم انتظاری برای حمایت حقوقی ها دست کشیدند بلکه با شناسایی شرکت های برتر و خرید سهام، زمینه ساز برگشت بازار شدند و در ادامه سرمایه گذاران حقوقی را هم وادار به دیکته کردن اقدام خود کردند. این گروه از جامعه سهامداران که کمتر از 15 درصد ارزش بازار سهام را در اختیار داشتند درس بزرگی به سرمایه گذاران حقوقی و مسئولان بازار سرمایه دادند و آن دست کم نگرفتن توانمندی های خود و اتکا به نفس خود بود.

پس هر چند شرایط امروزه بورس با گذشته قابل قیاس نیست و عواملی چونبی ثباتی در تصمیم گیری ها، نامعلوم بودن زمان اجرای مرحله دوم هدفمند سازی یارانه ها، باقی ماندن یک سال از عمر دولت ،عدم تحرک سازمان خصوصی سازی درعرضه اولیه سهام شرکت ها و غیره وجود دارد اما به نظر می رسدقدرت اتحاد سه رکن اصلی بازاریعنی سرمایه گذاران حقوقی و حقیقی، کارگزاران و شرکت ها به همراه سازمان و شرکت های بورس و فرابورس می تواند بر این عوامل چیره شود و حداقل از تکرار و تشدید کاهش قیمت ها و شاخص بورس جلوگیری کند.

در این میان سازمان بورس به عنوان نهاد ناظر و حامی سهامداران می تواند ضمن قبول برخی انتقادات و حرکت در راستای افزایش مقبولیت فعالان ، و همزمان با ادامه حمایت ها ، اقداماتی مانند کاهش دامنه نوسان منفی قیمت سهام شرکت های بزرگ و موثر بر شاخص ، درخواست برگزاری جلسه هایی مانند جلسه معارفه توسط شرکت ها برای ارایه نقاط قوت و ضعف و اعلام واقعیت ها به سهامداران ، جلب حمایت بانک ها و موسسات مالی برای تزریق نقدینگی به بورس، ایجاد تغییراتی در عملیات بازارگردانی ، هماهنگی با سازمان خصوصی سازی برای مدیریت عرضه سهام و غیره انجام دهد تا ابرهای سنگین حاکم بر بورس به کنار رفته و روزهای حداقل نیمه آفتابی بر آسمان بورس حاکم شود. به امید آنروز.

یادداشت از علی رضایی زاده