گسترش انتشار صكوك در جهان
طبق گزارش اخير Zawya درخصوص حجم انتظار صكوك در ماه جولاي، اولين صكوك براي كشور قزاقستان در اين ماه منتشر شده است. اين اوراق كه به رينگيت مالزي و به ميزان 240 ميليون رينگيت معادل 75 ميليون دلار و توسط بانك توسعه قزاقستان (DBK) منتشر شده اولين تجربه كشورهاي عضو اتحاد جماهير شوروي سابق در تامين مالي اسلامي است.
 |
انتشار اين اوراق اثر مثبتي بر رشد اين صنعت در كشور قزاقستان كه بيشتر جمعيت آن مسلمان هستند، خواهد گذاشت و احتمالا منجر به انتشار اوراق بهادار اسلامي بيشتري در اقتصادهاي بزرگ آسياي ميانه خواهد شد. DBK بزرگترين موسسه مالي توسعهاي در قزاقستان است و مالكيت آن كاملا دولتي است.
دومين صكوك منتشر شده در اين ماه يك صكوك dual-tranche به ارزش 4 ميليارد دلار بود كه توسط قطر در بازارهاي بينالمللي فروخته شد. فروش اين صكوك در بازارهاي بينالمللي كه به شدت مورد استقبال قرار گرفت و با يك قيمت رقابتي فروخته شد، نشان از بازگشت دوباره و قوي قطر به صحنه بازار صكوك بينالمللي دارد.
امارات متحده عربي نيز با انتشار دو صكوك توسط Emaar و بانك اسلامي (EIB) سهم خود را در اين بازار حفظ كرد. ارزش هر يك از اين صكوك 500 ميليون دلار بود. انتشار اين اوراق از سوي Emaar حاكي از نشانههاي مثبت حركت بازار مسكن و صنعت ساختمان در امارات است.
در اين ماه، عربستان سعودي در بازار حضور چنداني نداشت و اوراقي منتشر نكرد كه شايد اين موضوع به واسطه ماه مبارك رمضان باشد.
اين كشور با عرضه 8/8 ميليارد دلار صكوك، جايگاه مناسبي را تاكنون كسب كرده است. آخرين صكوك منتشره در اين كشور در 27 ژوئن سال جاري توسط شركت تامين مالي Olayan و از طريق نهاد واسط آن ORECO، با سررسيد پنج سال و ارزش 650 ميليون ريال عربستان (170 ميليون دلار آمريكا) بود.
بحرين همچنان با قوت به حركت خود در بازار ادامه ميدهد و به دنبال فروش اوراق قرضه 5/1 ميليارد دلاري بينالمللي در ژوئن سال جاري، بانك مركزي بحرين نوزدهمين صكوك اجاره 5 ساله بلندمدت خود را به ارزش 160 ميليون دينار بحرين (420 ميليون دلار)، در كنار دو صكوك اجاره كوتاهمدت و صكوك سلم ماهيانه ديگر و عدم عرضه اوراق شركتي به فروش رساند.
بهرغم اينكه قطر حجم بالايي از صكوك را به ميزان 4 ميليارد دلار در ماه جولاي منتشر كرد، مالزي همچنان در رتبه اول خود در اين بخش باقي ماند. كشورهاي عضو خليج فارس (GCC) صكوك خود را در سطح بينالمللي عرضه كردند در حالي كه مالزي بيشتر صكوك منتشره را در داخل كشور به فروش رساند. همچنين مالزي جذابترين بازار صكوك براي تامين مالي بينالمللي محسوب ميشود. به عنوان مثال صكوك Khaz DBK دولت مالزي برنامه جديدي را در جولاي به نام IPI در قالب صكوك استثمار و به ارزش يك ميليارد رينگيت مالزي شروع كرد.
براساس آمار Zawya، در ماه جولاي به طور كلي حدود 15 ميليارد دلار صكوك فروخته شد كه براساس بولتن فصلي صكوك براي دو ماهه دوم سال 2012 با احتساب حجم انتشار 6 ماهه اول به ميزان 68 ميليارد دلار در هفت ماه اول سال 2012، 83 ميليارد دلار صكوك عرضه شده است. انتظار ميرود كه فعاليتها در ماه آگوست كند باشد و بعد از عيد فطر و در سه ماهه سوم سال دوباره رشد كند. تا به حال سال 2012 از نظر انتشار صكوك ركورد بالايي كسب كرده است.
در ايران نيز، با معرفي ابزارهاي نوين تامين مالي اسلامي همچون اوراق مرابحه و استصناع در كنار صكوك اجاره و مشاركت در سال اخير، عرضههاي انجام شده در 7 ماهه نخست سال 2012 حاكي از انتشار 3.043 ميليارد ريال معادل 250 ميليون دلار آمريكا اوراق اجاره و مشاركت براي شركتها بوده است.
حجم قراردادهاي تامين مالي شركتهاي تامين سرمايه در چند ماه اخير نيز حاكي از رشد بازار بدهي و تمايل شركتها به تامين مالي از طريق اوراق اجاره، مرابحه و استصناع
است. حال آنكه به طور كلي آينده روشني از توسعه بازار بدهي و انتشار ابزارهاي تامين مالي اسلامي در ايران ديده ميشود.
منبع: واحد تحقيق و توسعه شركت تامين سرمايه نوين
