افق سودآوري ملي سرب و روي چگونه است؟

کد خبر : ۷۸۴۱۱

دنیای اقتصاد- شروين شهرياري :ملي سرب و روي ايران با دارا بودن 40 هزار تن ظرفيت توليد سرب و 15 هزار تن توليد روي به لحاظ ظرفيت اسمي بزرگ‌ترين كارخانه توليد اين محصولات در كشور به شمار مي‌رود. با اين وجود، به دليل مشكلات تامين مواد اوليه، ظرفيت قابل دسترسي اين شركت در سال‌هاي اخير در محدوده يك سوم ظرفيت اسمي بوده است. «فسرب» به ويژه پس از ريزش ديواره معدن انگوران در سال 85 با مشكلات جدي تامين مواد اوليه مواجه شد و همين امر علاوه بر كاهش حجم توليد افزايش زيان انباشته شركت را در پي داشت. اما در دو سال اخير با افزايش تدريجي قيمت ارز و نيز افزايش سرمايه 250 درصدي، اوضاع «فسرب» رو به بهبود گذاشت تا جايي كه سرانجام در سال گذشته از شمول مفاد ماده 141 قانون تجارت خارج شد. در سال‌هاي اخير همواره پيش‌بيني سود شركت با انحراف مثبت قابل‌توجهي همراه بوده و اخيرا هم پيش‌بيني سود سهم از 140 ريال به ازاي هر سهم به 205 ريال افزايش يافته است. براي تخمين سودآوري از منظر تحليلي لازم است تا ابتدا درآمد فروش برآورد شود. به این منظور به جدول شماره يك توجه كنيد.در جدول شماره يك و در ستون پيش‌بيني تحليلي، قيمت فروش شمش سرب و روي در پنج ماه اول سال معادل عملكرد واقعي و براي هفت ماه باقيمانده از سال برابر 50000 ريال در هر كيلو فرض شده كه حداقل 20 درصد از نرخ‌هاي كنوني محصولات مزبور در بازار كمتر است. همچنين با وجود تاثير‌پذيري برخي ديگر از محصولات شركت (نظير شمش نقره) از رشد اخير نرخ ارز، هيچ گونه افزايش درآمد در بخش ساير محصولات به دليل رعايت جانب احتياط در نظر گرفته نشده است. حال به منظور برآورد بهاي تمام شده از يك روش مبتني بر منطق ابتكاري در جدول شماره دو استفاده مي‌كنيم.(ارقام به ميليون ريال) در تحليل ارقام جدول شماره دو عنايت به چند نكته حائز اهميت است:

1- در سمت راست جدول، بهاي تمام شده «توليد» در سال 90 و در سمت چپ پيش‌بيني تحليلي از بهاي تمام شده «كالاي فروش رفته» در سال 91 را مشاهده مي‌كنيد. هزينه ها در هر سال به تفكيك دو محصول اصلي ارائه شده‌اند. بايد توجه داشت ساير محصولات نيز در فرآيند توليد سرب و روي استحصال مي‌شوند و سرفصل هزينه مستقلي در بخش بهاي تمام شده را به خود اختصاص نمي‌دهند.

2- «فسرب» در سال گذشته 8345 تن سرب و 9624 تن روي توليد كرده كه بخشي از آن را مطابق ارقام جدول يك به فروش رسانده و مابقي در پايان سال در انبار شركت باقي مانده است. براي تخمين هرينه مواد مستقيم در سال 91 ابتدا حجم فروش بر حجم توليد سال قبل تقسيم شده تا ضريب افزايش يا كاهش مصرف مواد مستقيم نسبت به سال گذشته به دست آيد؛ سپس قيمت فروش مفروض در پيش‌بيني تحليلي در سال 91 بر قيمت واقعي فروش در سال 90 تقسيم شده تا ضريب افزايش قيمت فروش محاسبه شود. در نهايت، با استفاده از ضرب اين دو ضريب در رقم هزينه مواد مستقيم در سال گذشته اقدام به تخمين هزينه سال جاري شده است. به این ترتيب به طور همزمان اثر تغييرات حجم توليد و فروش و نيز افزايش هزينه مواد در بهاي تمام شده منظور شده است. البته فرض مهم در اينجا اين است كه ميزان رشد هزينه مواد مستقيم دقيقا متناسب با رشد قيمت فروش باشد كه برخي گمانه زني ها در اين سرفصل از كمتر بودن رشد هزينه مزبور حكايت دارد؛ اين مساله‌ مي‌تواند به عنوان يك عامل احتياطي در اين برآورد در نظر گرفته شود.

3- در بخش دستمزد و سربار نيز حجم فروش امسال با توليد سال گذشته مقايسه شده و متناسب با تغييرات آن و در نظر گرفتن رشد 30 درصدي ناشي از تورم، اقدام به برآورد هزينه ها شده است. با جمع‌بندي نتايج فوق درخصوص درآمد فروش و بهاي تمام‌شده مي‌توانيد به جدول شماره سه مراجعه كنيد كه جزئيات سود و زيان شركت در سال 91 را نشان مي‌دهد. (ارقام به ميليون ريال)

در‌خصوص ارقام جدول سه و آخرين وضعيت شركت به نكات زير توجه كنيد:

1- ساير درآمدها و هزينه‌هاي شركت با عنايت به واقع‌بيني بودجه و عملكرد پنج ماهه معادل ارقام بودجه لحاظ شده‌اند. همچنين با توجه به مانده زيان انباشته شركت در پايان سال 90 (120 ريال به ازاي هر سهم) و برخورداري از معافيت مالياتي صادرات (كه حدود نيمي از فروش را شامل مي‌شود) از محاسبه ماليات براي سال 91 صرفنظر شده است.

2- شركت در سال جاري پيش‌بيني توليد بيش از 17 هزار تن سرب و روي را داشته، اما فروش 16 هزار تن را براي سال جاري هدف‌گذاري كرده است. همچنين حجم فروش سال گذشته نيز بيش از 3000 تن كمتر از توليد بوده است. به این ترتيب در صورت عدم تغيير حجم فروش، شركت سال جاري را با بيش از 5000 تن موجودي شمش سرب و روي به پايان خواهد برد كه معادل يك سوم توليد سالانه و به منزله پتانسيل بالقوه براي سودآوري آتي «فسرب» است.

3- همانطور كه پيشتر اشاره شد، شركت به سبب مشكلات جدي در تامين مواد اوليه اصلي (كنسانتره سرب و روي) با حدود يك سوم ظرفيت واقعي در حال فعاليت است. در حال حاضر چشم‌انداز بهبود حجم توليد با توجه به محدوديت مزبور متصور نيست اما اين پتانسيل بالقوه مي‌تواند در صورت بروز تحولاتي كه موجب رفع مشكلات تامين خاك شود وضعيت «فسرب» را به لحاظ توليد و سودآوري در آتيه دگرگون كند. در پايان يادآور مي‌شود برآورد فوق از سودآوري شركت بر پايه برخي مفروضات انجام شده و كارشناسان طبيعتا با تغيير آن (به ويژه قيمت‌هاي فروش) مي‌توانند به ارقام متفاوتي در زمينه سود هر سهم «فسرب» در سال 91 دست يابند.