صندوقها در گذر بازار
سال گذشته صندوقهاي سرمايهگذاري توانستند به طور متوسط از بازدهي حدود 14 درصدي برخوردار شوند. اين ابزارهاي مالي به دليل ساختار و ماهيتي كه دارند از سوي فعالان بازار سرمايه به خصوص سرمايهگذاران غيرحرفهاي مورد توجه واقع شدهاند، اما در اين ميان برخي نگرانيها براي سرمايهگذاران غيرحرفهاي وجود دارد كه مهمترين آنها تضمين سود سرمايهگذاران و نظارت «سازمان» بر اين نهادها است.
مدير نظارت بر نهادهاي مالي سازمان بورس و اوراق بهادار به سرمايهگذاران اطمينان داده است كه كليه مراحل اجرايي اين صندوقها به صورت پيوسته از سوي «سازمان» كنترل ميشود.
وي از سوي ديگر وجود تضمينهاي لازم براي سود سرمايهگذاران را براساس قوانين و مقررات مربوطه، از مزاياي اين صندوقها عنوان كرده است.
گزارش زير حاصل گفتوگوي دنياي اقتصاد با اين مقام مسوول و دو تن ديگر از كارشناسان بازار سرمايه است كه از نظرتان ميگذرد:
سرمايهگذاري 10 درصدي صندوقها در سهام و حقتقدم
مدير نظارت بر نهادهاي مالي سازمان بورس ابتدا به تشريح فعاليت انواع صندوقها پرداخت و گفت: صندوقهای سرمایهگذاری دارای انواع مختلفی هستند که بر اساس اساسنامه و امیدنامه مصوب خود که در تارنمای این صندوقها نیز برای عموم قابل مشاهده است، اداره میشوند. نحوه اداره صندوق، روابط بین ارکان صندوق، وظایف و مسوولیتهای آنان و تعیین نصاب سرمایهگذاری در دارایی از جمله مواردی هستند که در اساسنامه و امیدنامه صندوقها به صورت مشروح بیان شدهاند.
ايوب باقرتبار افزود: صندوقهای سرمایهگذاری به صندوقهای سرمايهگذاري در سهام که حداقل 70 درصد داراییهاي آن باید سهام و حق تقدم سهام باشد، صندوقهاي مختلط که حداقل 40 درصد و حداکثر 60 درصد باید در سهام و حق تقدم سهام سرمایهگذاری كنند و صندوقهاي سرمايهگذاري در اوراق بهادار با درآمد ثابت که حداقل 70 درصد باید در اوراق مشارکت، صکوک و گواهی سپرده و سپرده بانکی سرمایهگذاری كنند، تقسیم میشود و در حال حاضر صندوقهای سرمایهگذاری موجود از نظر ارزش دارایی بیشتر از نوع سوم هستند.
براساس اطلاعات موجود، به تازگي سازمان بورس، مجوز افزايش سرمايه صندوق يكم بانك كشاورزي را به ميزان 1300 ميليارد تومان صادر كرده است. اين سوال براي برخي فعالان بازار مطرح است كه آيا اين قبيل صندوقها به آن اندازهاي كه قانون مقرر كرده است، نقدينگي خودشان را در خريد سهام صرف ميكنند؟»
باقرتبار در اين باره توضيح داد: صندوق سرمایهگذاری یکم کارگزاری بانک کشاورزی، از نوع سوم یعنی صندوق سرمایهگذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت است البته این نوع از صندوقها بايد حداقل 10 درصد از خالص ارزش داراییهای خود را به سرمایهگذاری در سهام و حق تقدم سهام تخصیص دهند یا به جای هر یک درصد در سهام 3 درصد در اوراق مشارکت یا صکوک دارای مجوز انتشار از سازمان بورس و اوراق بهادار سرمایهگذاری كنند. این مقررات برای سوق دادن سرمايهها به صندوقهای نوع سوم که به دلیل ریسک پایین و بازدهی بالاتر از سپردههای بانکی مورد استقبال مواجه شدند، وضع شده است.
وي يادآور شد: مطابق آخرین اطلاعات مربوط به صندوق یادشده (17/01/1392) سرمایهگذاری در سهام و حق تقدم سهام نسبت به خالص ارزش داراییهای صندوق 33/6 درصد بوده و با لحاظ كردن 80/9 درصد سرمایهگذاری در اوراق صکوک، صندوق یکم کارگزاری بانک کشاورزی نصاب يادشده را رعایت كرده است.
نظارت مستمر «سازمان» بر صندوقها
مدير نظارت بر نهادهاي مالي «سازمان» درخصوص سرمايهگذاري صندوقهاي با درآمد ثابت در بانكها و نظارت بر نحوه صرف وجوه اين صندوقها تصريح كرد: همچنان که قبلا اشاره شد صندوقهای سرمایهگذاری دارای انواع متفاوتی هستند که این امر باعث شده پاسخگوی نیاز سرمایهگذاران بیشماری بر اساس درجه ریسک پذیری متفاوت آنها باشند. صندوقهای سرمایهگذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت با هدف ایجاد درآمد ثابت و پرداخت سود مستمر به سرمایهگذاران طراحی و اجرایی شده، به همین منظور بخش عمدهای از داراییهای این صندوقها مطابق امیدنامه مربوطه بايد در اوراقی که دارای درآمد ثابت مطمئنی هستند، سرمایهگذاری شود.
وي ادامه داد: از جمله اوراق دارای درآمد ثابت مطمئن میتوان به اوراق مشارکت و انواع صکوک دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار اشاره كرد که ورود این ابزار مالی به بازار سرمایه در ماههای گذشته از استقبال زیادی برخوردار بوده است. علاوه بر اینکه فعالیت صندوقها به صورت مستمر از طریق ارکان نظارتی صندوقها شامل حسابرس و متولی صندوق نظارت ميشود، همچنين کنترل و نظارت سازمان در کلیه مراحل اجرایی صندوق وجود دارد.
باقرتبار درباره نبود تناسب ميان سرمايه برخي كارگزاريها با سرمايه صندوق تحت مديريتشان گفت: مطابق اساسنامه صندوقهای سرمایهگذاری، وظایف ارکان صندوق به شکل روشنی از هم تفکیک شده و وظایف هر یک از آنها به تفصیل بیان شده است. در صندوقهای سرمایهگذاری وظایف و مسوولیتهای مدیر و ضامن نقدشوندگی صندوق کاملا از یکدیگر منفک است. ضامن نقدشوندگی موظف به تامین نقدیندگی مورد نیاز صندوق در مواقع نبود وجوه نقد کافی در صندوق یا میسر نشدن تبدیل به نقد داراییهای صندوق است. تدوین و تصویب دستورالعمل الزامات کفایت سرمایه نهادهای مالی نیز در راستای بررسی وضعیت توان ایفای تعهدات نهادهای مالی بوده است.
وي خاطرنشان كرد: در حال حاضر ضمانت نقدشوندگی تمامی صندوقهای سرمایهگذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت را بانکها و موسسات مالی و اعتباری دارای مجوز از بانک مرکزی و نهادهای مالی بر عهده دارند که بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی و دستورالعمل الزامات کفایت سرمایه نهادهای مالی، نصابهای مقرر شده را دارا هستند.
وجود تضمينهاي بالا در صندوقها
باقرتبار درخصوص نظارت بر نحوه مديريت سود و زيان صندوقها و تضمينهاي موجود توضيح داد: صندوقهای سرمایهگذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت خود به دوگونه صندوقهای دارای پیشبینی سود و صندوقهای دارای سود تضمین شده تقسیم میشوند. در صندوقهای دارای پیشبینی سود، مدیر صندوق درصد سود مشخصی را پیشبینی كرده که موظف است در دورههای زمانی تعیین شده پرداخت كند و در صندوقهای با تضمین سود، رکن دیگری به نام ضامن جبران خسارت و سودآوری وجود دارد که موظف است در صورت عدم کسب بازدهی تضمین شده توسط صندوق، مابهالتفاوت بازده به دست آمده با بازده تضمین شده را متحمل شود. آنچه صندوقهای سرمایهگذاری را نسبت به سایر ابزارهای سرمایهگذاری غیرمستقیم متمایز كرده و باعث کارآیی بالای آن شده است، وجود نرمافزارهایي است که به وسیله آنها خالص ارزش صندوقها به صورت روزانه مشخص شده و نرخ معینی برای صدور و ابطال واحدها محاسبه ميشود.
وي تاكيد كرد: توسط نرمافزارهای يادشده سود و زیان کلیه اقلام سرمایهگذاری صندوق محاسبه شده و توسط ارکان نظارتی صندوق و سازمان بورس و اوراق بهادار مورد بررسی قرار میگیرد.
تفكيك سرمايهگذاران جديد و قديم در صندوقها
«در ميان برخي از سرمايهگذاران، اين تصور وجود دارد كه برخي صندوقها به جاي حصول سود واقعي، سود افراد قبلي را از محل سرمايههاي تازهوارد به صندوق ميپردازند»، باقرتبار در اين باره گفت: ورود و خروج سرمایهگذاران صندوق بر اساس نرخ صدور و ابطال واحدهای سرمایهگذاری انجام میپذیرد که محاسبات آنها توسط نرمافزارهای مربوطه صورت میگیرد. با توجه به وجود نرخهای مشخص، سرمایهگذاران جدید از تاریخ سرمایهگذاری در سود و زیان صندوق شریک میشوند و کسانی که از صندوق خارج میشوند با ابطال واحدهای سرمایهگذاری، سهم خود را از سود و زیان صندوق تا تاریخ ابطال واحدهای سرمایهگذاری از صندوق دریافت ميكنند و به همین علت به هیچ وجه سود واحدهای سرمایهگذاری قبلی از محل صدور واحدهای سرمایهگذاری جدید تامین نشده، بلکه از مجموع داراییهای صندوق در تاریخ توزیع سود کسر و به سرمایهگذارانی که در تاریخ توزیع سود جزو دارندگان واحدهای سرمایهگذاری هستند، پرداخت ميشود.
اين مقام مسوول درخصوص تحقق وعده ايجاد صندوقهاي قابل معامله در بورس گفت: اساسنامه، امیدنامه و مقررات معاملاتی صندوقهای ETF مراحل نهایی خود را طی ميكنند.
سرمايهگذاري در بانكها توجيه مناسب دارد
مدير سبدگرداني و مديريت داراييهاي شركت تامين سرمايه نوين نيز درباره سرمايهگذاري صندوقهاي با درآمد ثابت در بانكها گفت: صندوقهای با درآمد ثابت با توجه به شرایطی که در امیدنامه و اساسنامه برای آنها در نظر گرفته شده است نرخی را به عنوان تضمین یا پیشبینی سود اعلام ميكنند. پوشش دادن این نرخ نیازمند تعیین استراتژی سرمایهگذاری مناسب است. با توجه به اینکه در امیدنامه صندوقهای يادشده زمینههای سرمایهگذاری و حدود هر کدام مشخص است، مدیران سرمایهگذاری صندوقها میتوانند با در نظر گرفتن نرخ بازده گزینههای سرمایهگذاری مجاز، انتخاب مناسبی به منظور پوشش دادن نرخ تضمین یا پیشبینی سود داشته باشند.
مونا حاجيعلياصغر افزود: بنابراین در راستای امیدنامه، وجوه صندوق را میتوان علاوه بر سرمایهگذاری در سهام و حقتقدم سهام پذیرفته شده در بورس تهران یا بازار فرابورس ایران در اوراق بهادار با درآمد ثابت که مجوز انتشار آنها توسط سازمان بورس و اوراق بهادار صادر شده باشد، سرمایهگذاری كرد. با در نظر گرفتن ماهیت این صندوقها که با درآمد ثابت است، خرید اوراق يادشده توجیه مناسبی دارد.
وي درباره نظارت بر نحوه صرف وجوه در اين صندوقها يادآور شد: صرف وجوه صندوق در چارچوب امیدنامه توسط مدیر صندوق صورت میپذیرد و در این خصوص متولی، حسابرس و سازمان بورس و اوراق بهادار نظارت کامل بر نحوه عملیات مدیر صندوق به صورت روزانه دارند.
حاجيعلياصغر درباره وجود نسبت اهرمی بالاي كارگزاراني كه داراي صندوقهاي با درآمد ثابت هستند و امكان ريزش اين صندوقها گفت: صندوقهای با درآمد ثابت همگی دارای ضامن نقدشوندگی و برخي با توجه به ساختار صندوق، دارای ضامن جبران خسارت یا سود هستند. ضامن صندوقهای فعال فعلی بانک، شرکت تامین سرمایه یا شرکت سرمایهگذاری است. شرکتهای کارگزاری که مجوز برخی از صندوقهای با درآمد ثابت را دریافت كردهاند، مدیر صندوق هستند که مسوولیت اداره روزانه صندوق، محاسبه NAV، تهیه صورتهای مالی، تخصیص دارایی و غیره را به عهده دارند.
صندوقها نياز به سپرده نزد سازمان ندارند
وي در پاسخ به اين سوال كه آیا بهتر نیست صندوقهای با درآمد ثابت مانند بانکها موظف به سپردهگذاری قانونی در سازمان بورس یا صندوق توسعه بازار شوند تا حداقل بخشی از دارایی سهامداران تضمين شود؟ گفت: ساختار صندوقهای با درآمد ثابت به گونهای طراحی شده است که بسته به نوع صندوق همه دارای ضامن نقدشوندگی و برخي نيز داراي ضامن جبران خسارت یا سود هستند. صندوقهای بادرآمد ثابت تضمین شده که ضامن جبران خسارت یا سود دارند در صورتی که بازدهی صندوق از نرخ تضمین اعلام شده کمتر شود، ضامن مابهالتفاوت را پرداخت ميكند.
مدير سبدگرداني تامين سرمايه نوين ادامه داد: در صندوقهای با درآمد ثابت و با پیشبینی سود نیز در صورتی که بازده صندوق از نرخ پیشبینی سود کمتر باشد، مابهالتفاوت از کارمزد مدیر صندوق کسر ميشود. با توجه به ساختار صندوقهای يادشده معمولا استراتژی سرمایهگذاری که توسط مدیران سرمایهگذاری انتخاب میشود، نیازی به تامین مابهالتفاوتی بیشتر از جایگزین تعریف شده وجود ندارد.
وي درباره ایجاد صندوقهای قابل معامله در بورس اظهار اميدواري كرد: با توجه به مذاکرات صورت گرفته با سازمان بورس و اوراق بهادار و اطلاعرسانیهای انجام شده توسط اين سازمان، به نظر میرسد راهاندازی صندوقهای قابل معامله در اولویت سازمان است. بنابراین امیدوار هستیم در سال 1392 شاهد تاسیس این صندوقها در بازار سرمایه باشیم.
كوشش نهادهاي نظارتي براي رشد صندوقها
در اين زمينه مدير صندوق سرمايهگذاري يكم سهام گستران نيز به خبرنگار ما گفت: محل سرمایهگذاری صندوقهای سرمایهگذاری محدود به موارد عنوان شده در امیدنامه آنهاست، اگر در مورد صندوقهای اوراق بهادار با درآمد ثابت به طور کلی اظهارنظر كنيم، این نوع از صندوقها میتوانند در تامین مالی شرکتها موثر واقع شوند. اوراق مشارکت و صکوکی که با مجوز سازمان بورس منتشر میشود و در بورس مورد معامله قرار میگیرند یکی از ابزارهای تامین مالی شرکتهاست و این صندوقهای میتوانند در این ابزار سرمایهگذاری کنند.
ايمان مقدسيان خاطرنشان كرد: در واقع این صندوقها به عنوان یک نهاد مالی واسطه بین دارندگان سرمایه و تولیدکنندگان هستند و نهادهای نظارتی باید کوشش خود را در بارورسازی این رابطه به کار گیرند.
وي درباره سرمايهگذاري صندوقها در بانكها گفت: اینکه در حال حاضر چند درصد از داراییهای این صندوقها به شکل سپرده در بانک است، نیازمند آمار دقیقی است که بنده به آن دسترسی ندارم؛ ولی این موارد قابل اصلاح بوده و اصولا این صندوقها ابزار مهم و موثری در بازار سرمایه
هستند.
اين كارشناس بازار درخصوص وجود ريسك بالاي صندوقها به دليل تناسب نداشتن سرمايه آنها با سرمايه كارگزاري مربوطه توضيح داد: بیشتر این کارگزاریها به عنوان مدیر صندوق مشغول فعالیت هستند و ضامن شخصیت حقوقی واجد شرایط دیگری است که توان مالی آن در هنگام صدور مجوز صندوق مورد بررسی قرار میگیرد. از سوی دیگر این صندوقها در اوراقی سرمایهگذاری میکنند که خود آن اوراق در بیشتر موارد دارای ضمانت پرداخت سود است. اوراقی نظیر صکوک، اوراق مشارکت و گواهی سرمایهگذاری که به نحوی ضمانت پرداخت سود دارند، از جمله این اوراق هستند، بنابراین به نظر نمیرسد از این بابت ریسک خاصی متوجه سرمایهگذاران باشد.
راهاندازي صندوقهاي جديد بايد تدريجي باشد
وي افزود: به تازگی کفایت سرمایه شرکتهای کارگزاری مورد بررسی واقع شده و سختگیریهایی هم در این زمینه اعمال میشود.
مقدسيان درباره صندوقهاي قابل معامله در بورس تصريح كرد: این وعده داده شده اما تحقق آن نیازمند تدوین مقررات و نیازسنجی شرایط مورد نیاز برای فعالیت صندوقهای قابل معامله در بورس است. به هر حال فراموش نکنیم که صندوقهای سرمایهگذاری یک تجربه نو محسوب میشود و فعالیت انواع مختلف این صندوقها باید بهتدریج شکل گیرد. صندوقهای شاخصی هم قبلا وجود نداشت که در یکسال گذشته تاسیس شد؛ اما هنوز نتوانسته بازدهی مشابه شاخص را محقق کند و این بیانگر آن است که در این زمینه هم هنوز نیازمند کار بیشتری هستیم.
گزارش خطا
0 پسندیدم
ارسال نظر
اخبار روز
خبرنامه