بانک مرکزی از مسئولیت ها شانه خالی نکند/راه اندازی بورس ارز ضروری است

نوسان قیمتی ارز طی یکسال اخیر به بیش از 56 درصد رسید و سیاست های بانک مرکزی و اتخاذ تصمیمات یکباره در افزایش دامنه این نوسانات، یکی از مهمترین عواملی بوده که از سوی اغلب کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی عنوان می شود.

اما با به میان آمدن بحث راه اندازی بورس ارز برای کنترل هر چه بیشتر قیمت ها و شفافیت قیمتی، امید به برقراری تعادل قیمت ها در این بازار بیش از پیش شدت گرفت.

این در حالی است که رییس بانک مرکزی در اظهارات هفته گذشته خود ضمن مخالفت با ایجاد بورس ارز، اقدام در این خصوص را "بازی کردن با روان مردم" عنوان کرد. چرا که به عقیده وی در هیچ نقطه ای از دنیا مردم ارز خارجی را به منظور سرمایه گذاری ذخیره نمی کنند.

اما با شنیدن این اظهارات این سوال در ذهن مخاطب ایجاد می شود که آیا این نوسان و نحوه عملکرد این نهاد پولی کشور خود مصداقی بارز از بازی کردن با روان مردم نیست؟

در همین رابطه محمدرضا پور ابراهیمی، نائب رییس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی و عضو شورای عالی سازمان بورس و اوراق بهادار به خبرنگار بورس نیوز گفت: برای راه اندازی بورس ارز نیاز به بررسی و فعالیت بر روی دو سر فصل کلی وجود دارد.

اولین موضوع، تدوین آیین نامه اجرایی و تصویب ضوابط و مقررات لازم پیرامون معاملات ارزی است. دومین موضوع نیز لزوم همکاری بانک مرکزی با بازار سرمایه برای راه اندازی این بازار است.

وی افزود: سازمان بورس و اوراق بهادار برای اقدام در راستای رسیدن به مورد اول در عرض چند ماه کار فشرده، آیین نامه ای را تدوین کرده است. اما پس از آن در بخش فنی و استاندارد سازی قراردادها و رویه تسویه معاملات نکاتی بوده که باید مورد بررسی قرار گیرد.

اما در خصوص مورد دوم، باید گفت طی این مدت از سوی بانک مرکزی اقدامی مثبت در جهت راه اندازی این بازار به چشم نخورده و اگر سیاست کاری این نهاد همانند رویه وزارت نفت در عرضه نفت خام از طریق راه اندازی بورس نفت باشد، عملیاتی شدن بورس ارز نیز با مشکل مواجه خواهد شد.

راه اندازی بورس ارز زیر نظر بورس اوراق بهادار

نایب رییس کمیسیون اقتصادی نهمین دوره مجلس شورای اسلامی با اذعان به اینکه در صورت رفع موانع موجود، این بازار به احتمال زیاد در بورس اوراق بهادار راه اندازی می شود، خاطر نشان کرد: عملیاتی شدن معاملات بورس ارز به کاهش فاصله ارز در بازار غیر رسمی با قمیت های مرجع بانک مرکزی منجر شده و می تواند با ایجاد شفافیت هر چه بیشتر در قیمت ها، تعادل لازم را در نظام عرضه و تقاضای ارز در کشور برقرار می شود.

وی افزود: با این رویه قیمت دلار به عنوان اصلی ترین ارز مصرفی در کشور ساماندهی شده و از بروز هر گونه رانت قیمتی جلوگیری می کند.

عضو شورای عالی سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص اظهارات اخیر رییس کل بانک مرکزی در رابطه با ایجاد بورس ارز اذعان کرد: بانک مرکزی باید پاسخگوی این موضوع باشد که چرا طی این مدت سیاست های ارزی این نهاد پولی کشور تعادل منطقی را در قیمت ارز برقرار نکرده است.

بطوریکه با وجود آنکه این نهاد ناظر نرخ 1226 تومان را به عنوان نرخ رسمی دلار اعلام کرده، اما باید واقعاً بررسی کرد تاکنون چند درصد معاملات ارزی با این قیمت صورت گرفته است.

پور ابراهیمی تصریح کرد: به نظر بنده این گفته محمود بهمنی مبنی بر اینکه راه اندازی بورس ارز بازی کردن با روان مردم است، راهی برای فرار این نهاد پولی کشور در قبال مسئولیت های محول شده به بانک مرکزی برای تنظیم مقررات ارزی کشور می باشد. در حالیکه بانک مرکزی باید برای راه اندازی هرچه سریع تر بازار ارز به کمک سازمان بورس و اوراق بهادار بیاید.

وی تأکید کرد: بانک مرکزی باید تدابیری اتخاذ کند تا بازار ارز به سمت تک نرخی شدن حرکت کرده و به نقطه تعادلی خود برسد، بطوریکه نرخ ارز در راستای واقعیت های اقتصادی موجود باشد. چراکه با این اقدام میلیاردها دلار رانت های قیمتی موجود در کشور پایان یافته و از صدمه زدن به اقتصاد کشور جلوگیری می شود.

نایب رییس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در خاتمه سخنان خود از تدوین برنامه ای توانمند در حوزه اقتصادی کشور در فراکسیون بازار سرمایه خبر داد و گفت: هفته جاری اولین نشست این فراکسیون برای بررسی وضعیت اقتصادی کشور در بخش های مختلف برگزار خواهد شد.

در همین راستا جلسات متعددی نیز با مسئولین بانک مرکزی، شورای پول و اعتبار و نیز مدیران بازار سرمایه خواهیم داشت تا مشکلات و راهکارهای موجود مورد بحث و بررسی قرار گیرد. البته نشست مشترکی نیز بین اعضای شورای عالی سازمان بورس، کانون نهادهای سرمایه گذاری و نیز کانون کارگزاری بورس اوراق بهادار برگزار خواهد شد تا طی این جلسه به بررسی روند روزهای اخیر بازار سهام پرداخته شود.

در همین رابطه علی سعیدی، عضو هیأت مدیره و معاون اجرایی سازمان بورس و اوراق بهادار راه اندازی این بازار را به سیاست های ارزی بانک مرکزی وابسته دانست و عنوان کرد: کنترل و سیاست گذاری نرخ ارز و نیز عواقب ناشی از تورم حاصل از روند قیمتی آن، در حیطه وظایف بانک مرکزی است. اما برای آنکه بازار ارز در کشور به سمت نظامی مدیریت شده حرکت کند، می توان برای آغاز فعالیت این بازار اقدامی اثر گذار صورت داد.

وی یادآور شد: اقدامی مشابه با راه اندازی بورس ارز در بسیاری از کشورها صورت گرفته که نوسان قیمتی محدودی در قیمت ارز در آنها مشاهده می شود. اما باید توجه داشت که عوامل اثرگذار بر قیمت ارز در کشور متفاوت از سایر نقاط جهان است.

بورس، مکانی امن و نظارت شده برای انجام معاملات

معاون اجرایی سازمان بورس و اوراق بهادار از اطلاق بورس ارز به عنوان مکانی برای بازی با روان مردم انتقاد کرد و تأکید داشت: بورس مکانی امن و نظارت شده برای انجام معاملات می باشد که معامله گران آن تحت حمایت و نظارت قانونی هستند.

وی با تأکید بر اینکه تهیه دلار 1226 تومانی در کشور امکان پذیر نیست، افزود: شاید عنوان واژه بورس بازی اثری منفی بر ذهن مدیران بانک مرکزی اعمال کرده باشد، اما حتی اگر چنین موضوعی نیز مد نظر قرار دهیم باید آثار منفی آن در بازار سهام نیز مشاهد شود.

وی در برابر این سوال که آیا نوسان ایجاد شده در بازار غیر رسمی ارز با دخالت ها و تصمیم های نا به هنگام بانک مرکزی، خود بازی با روان مردم هست یا خیر، اینگونه پاسخ داد: بدون شک این موضوع وجود دارد. چراکه تقاضای مردم برای سرمایه گذاری و ذخیره ارز نیست، بلکه عمدتاً این اقدام از سوی مردم برای ثابت نگه داشتن قدرت خرید آنها صورت می گیرد. چراکه آحاد جامعه برای گریز از کاهش قدرت خرید ناشی از تورم و حفظ ارزش سرمایه خود متقاضی خرید ارز هستند.

مثل اتفاقی که در سال های گذشته در پی بروز بحران در بازار طلا رخ داد و قیمت این کالا را در کشور به شدت رشد داد.

این عضو هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در زمینه بازار ارز به این نکته تأکید کرد که بانک مرکزی می تواند از پتانسیل ها و ابزارهای پیشرفته موجود در بازار سرمایه برای حفظ ارزش پول ملی محافظت کرده و تمامی سیاست های مورد نظر خود را در این بازار اجرایی کند. مانند رفتاری که بانک مسکن در راستای کاهش فاصله قیمتی میان حق تقدم امتیازهای تسهیلات مسکن در تهران و دیگر شهرستان ها و نیز جهت برقراری تعادل قیمتی در آن از سیستم یکپارچه ایجاد شده در بورس اوراق بهادار استفاده کرد.

وی در خاتمه سخنان خود اعلام زمان راه اندازی بورس ارز را به نظر بانک مرکزی وابسته دانست و خاطر نشان کرد: با راه اندازی بازار آتی ارز در کنار ساماندهی بازار نقدی این کالا در بورس ارز، بانک مرکزی می تواند در صورت تمایل نظارت های خود را به نحوی مطلوب در این مکان توسعه دهد و قیمت ها را به تعادل هر چه بیشتر نزدیک کند.