بورس دیگر یکپارچه ارزنده نیست/ انتخاب سهم از روند شاخص مهم‌تر شده است
به گزارش بورس‌نیوز، بازار سرمایه پس از رشد قابل توجه ماه‌های اخیر وارد مرحله‌ای شده که به گفته برخی تحلیلگران، تفکیک میان رشد شاخص و ارزندگی واقعی شرکت‌ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این شرایط، انتشار گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌ها، وضعیت نرخ ارز، ریسک‌های سیاسی و رفتار پول حقیقی از جمله متغیر‌هایی هستند که می‌توانند مسیر کوتاه‌مدت بورس را تعیین کنند.
هلن عصمت‌پناه، تحلیلگر بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار بورس‌نیوز با اشاره به شرایط فعلی بازار اظهار کرد: «سرمایه‌گذاران باید بین رشد شاخص و ارزندگی واقعی شرکت‌ها تفکیک بااهمیتی قائل شوند. شاخص بعد از جنگ از محدوده ۳ میلیون واحدی به بالای ۷ میلیون واحد رسیده و طبیعتاً بخشی از انتظارات تورمی و رشد نرخ ارز در قیمت‌ها منعکس شده است.»
وی افزود: «بنابراین دیگر نمی‌توان کل بازار را صرفاً با این استدلال که بورس عقب‌مانده است، ارزنده تلقی کرد.»
P/E بازار دیگر ارزانی اولیه را ندارد
عصمت‌پناه با اشاره به وضعیت نسبت قیمت به سود بازار گفت: «اگر P/E گذشته‌نگر یا همان P/E TTM بازار را بررسی کنیم، این نسبت در حال حاضر در محدوده ۹ واحدی قرار دارد و نسبت به سطوح بسیار پایین ابتدای دوره بازگشایی افزایش قابل‌توجهی داشته است.»
این تحلیلگر بازار سرمایه ادامه داد: «از منظر P/E TTM، بازار دیگر آن ارزانی اولیه را ندارد، اما نکته مهم P/E Forward است؛ چراکه گزارش‌های شش‌ماهه و بعد از آن گزارش‌های ۹ماهه می‌توانند مخرج P/E را تحت تأثیر قرار دهند.»
وی توضیح داد: «برای شرکت‌هایی که رشد فروش و سودآوری آنها بتواند متناسب با رشد نرخ ارز و تورم حرکت کند، P/E Forward می‌تواند به شکل محسوسی پایین‌تر از P/E فعلی قرار بگیرد. در مقابل، شرکت‌هایی هم داریم که افزایش هزینه‌ها، قطعی انرژی، قیمت‌گذاری‌های دستوری، افت تولید، افت فروش و عدم وصول مطالبات، اجازه رشد واقعی سود را به آنها نمی‌دهد.»
عصمت‌پناه تأکید کرد: «این شرکت‌ها الزاماً با افزایش تورم و دلار ارزان‌تر نمی‌شوند؛ بنابراین من بازار را در شرایط فعلی نه به صورت یکپارچه گران می‌بینم و نه به صورت یکپارچه ارزان. اتفاقاً اختلاف میان سهم‌ها و صنایع می‌تواند در این مقطع بسیار مهم‌تر از خود شاخص باشد.»
هنوز نمی‌توان پایان اصلاح بورس را تأیید کرد
وی درباره اصلاح اخیر بازار نیز اظهار کرد: «هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت اصلاح کاملاً در بازار تمام شده است. امروز شاخص مثبت بود و ورود پول حقیقی خوبی هم داشتیم، اما از طرف دیگر ارزش معاملات نسبت به روز‌های قبل کاهش داشت.»
این تحلیلگر بازار سرمایه افزود: «بنابراین سمت تقاضا امروز جدی بود، اما برای تأیید یک روند پایدار در این تقاضا باید ببینیم ورود پول و تقاضا در روز‌های آینده، با توجه به روند ارزش معاملات، ادامه‌دار خواهد بود یا خیر.»
عصمت‌پناه با اشاره به تأثیر ریسک‌های سیاسی و نظامی بر رفتار معامله‌گران گفت: «یکی از نکات مهم در تحلیل بازار این روزها، رفتار بخشی از معامله‌گران در مواجهه با ریسک سیستماتیک جنگ است.»
وی ادامه داد: «ممکن است بخشی از فعالان بازار سرمایه همچنان احتمال تشدید تنش یا درگیری مجدد در نیمه اول یا حتی نیمه دوم مهر را جدی بدانند و همین استرس باعث شود در روز‌های مثبت اقدام به شناسایی سود کنند یا از بازار خارج شوند.»
این تحلیلگر بازار سرمایه تصریح کرد: «فروش‌هایی که مشاهده می‌کنیم لزوماً به معنی تغییر نگاه بنیادی این افراد به بازار نیست و ممکن است صرفاً ناشی از مدیریت ریسک کوتاه‌مدت باشد.»
وی افزود: «اگر این سناریو محقق نشود، همین گروهی که به دلیل مدیریت ریسک از بازار خارج شده‌اند، می‌توانند در اصلاح‌های بعدی دوباره وارد بازار شوند؛ بنابراین بخشی از نوسان فعلی می‌تواند ناشی از جابه‌جایی نقدینگی میان معامله‌گرانی با افق‌های زمانی متفاوت باشد و لزوماً به این معنی نیست که یک روند نزولی جدید آغاز شده است.»
گزارش‌های شش‌ماهه؛ آزمون مهم شرکت‌ها
عصمت‌پناه با اشاره به اهمیت گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌ها گفت: «گزارش‌های شش‌ماهه اهمیت بسیار زیادی دارند و بسیاری از سرمایه‌گذاران منتظر این گزارش‌ها هستند؛ به‌خصوص در شرکت‌های صادراتی و شرکت‌هایی که نرخ فروش آنها با ارز ارتباط دارد.»
وی افزود: «رشد نرخ ارز می‌تواند بر درآمد و سود ریالی این شرکت‌ها اثر افزاینده داشته باشد، اما باید دید چه میزان از رشد درآمد در نهایت به سود خالص تبدیل می‌شود و چه میزان به نقد عملیاتی و نقد خالص تبدیل خواهد شد.»
عصمت‌پناه ادامه داد: «از طرف دیگر، افزایش همزمان هزینه مواد اولیه، انرژی، دستمزد و حمل‌ونقل و همچنین محدودیت‌های تولید می‌تواند بخشی از اثر مثبت رشد نرخ فروش را خنثی کند.»
وی تأکید کرد: «بنابراین بازار احتمالاً به کیفیت سود گزارش‌های شش‌ماهه بیشتر از صرفاً رشد مبلغ فروش توجه خواهد کرد.»
بورس در کوتاه‌مدت به‌شدت خبرمحور است
این تحلیلگر بازار سرمایه درباره چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس گفت: «در شرایط فعلی، بازار را می‌توان بازاری به‌شدت حساس به خبر دانست. اگر گزارش‌های شرکت‌ها انتظارات سودآوری سرمایه‌گذاران را تأیید کند و ریسک سیاسی جدیدی به بازار تحمیل نشود، در بخشی از بازار می‌توانیم ادامه تقاضا را مشاهده کنیم.»
وی در عین حال هشدار داد: «هرگونه تشدید ریسک نظامی یا شکست در مسیر توافقات می‌تواند حتی در سهام بنیادی نیز موجب افزایش عرضه شود؛ چراکه سرمایه‌گذاران تجربه‌های گذشته را در تصمیم‌های خود لحاظ می‌کنند.»
عصمت‌پناه افزود: «به همین دلیل، در شرایط فعلی نمی‌توان یک مسیر قطعی برای بازار و شاخص ترسیم کرد.»
«خرید کل بازار» دیگر استراتژی مناسبی نیست
وی درباره استراتژی مناسب برای سهامداران اظهار کرد: «مهم‌ترین نکته در چیدمان پرتفوی این است که به جای خرید یا فروش کل بازار، سهم‌های منطقی بر اساس سودآوری، ارزش‌گذاری و میزان حساسیت به ریسک‌های سیاسی انتخاب شوند.»
این تحلیلگر بازار سرمایه تصریح کرد: «ما پیشنهاد خرید جدید نمی‌دهیم، اما هولدر‌ها باید به انتخاب‌هایی با بنیاد محکم توجه کنند.»
عصمت‌پناه ادامه داد: «سهمی که اکنون P/E TTM بالایی دارد، اما انتظار رشد جدی سود برای آن وجود دارد، باید با P/E Forward بررسی شود. برعکس، P/E پایین یک سهم نیز اگر ناشی از سود غیرتکرارشونده یا افت مورد انتظار سود باشد، به‌تنهایی نشانه ارزندگی نیست.»
وی همچنین گفت: «داشتن پرتفوی متنوع و اختصاص بخشی از منابع به ابزار‌های کم‌ریسک‌تر و نقدشونده‌تر، برای پوشش ریسک سیستماتیک و حفظ ارزش منابع، منطقی‌تر از قرار گرفتن صددرصدی در سهام است؛ به‌خصوص برای افق‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت.»
محرک بعدی بورس باید سود واقعی باشد
عصمت‌پناه در جمع‌بندی وضعیت بازار اظهار کرد: «بازار بعد از رشد قابل‌توجه از محدوده ۳ میلیون واحدی وارد مرحله جدیدی شده و انتخاب سهم اهمیت بیشتری از صرفاً خرید هر سهمی یا دنبال کردن روند شاخص پیدا کرده است.»
وی افزود: «P/E TTM بازار دیگر خیلی پایین نیست، اما در صورت تحقق رشد سود شرکت‌ها، P/E Forward برخی شرکت‌ها و صنایع می‌تواند همچنان قابل قبول باشد.»
این تحلیلگر بازار سرمایه در پایان تأکید کرد: «محرک اصلی بازار از اینجا به بعد باید رشد واقعی سودآوری باشد، نه صرفاً رشد قیمتی سهام. در کنار آن، رفتار پول حقیقی و ریسک جنگ و توافقات تعیین می‌کند که این ارزندگی بالقوه چه زمانی و با چه شدتی در قیمت‌ها منعکس شود.»
