پيشنهادي براي تعيين قيمت عرضه هاي اوليه در بورس
بهتر است نخبگان اقتصادي ما تفكر كنند كه براي حل مشكلات به راهكارهايي قابل اجرا بينديشند تا اينقدر سرمايه گذار آسيب پذير جزء و بسيار قابل احترام صدمه نبيند.اينان سرمايه هاي اصلي بازار سرمايه ما هستند و نبايد نارضايتي آنان را بويژه در عرضه اوليه تنها به طبيعت بازار سرمايه نسبت دهيم.
![]()
مسئولان بازار بورس هر گاه با اعتراض سهامداران جزء مواجه مي شوند تنها با بيان چند جمله كليشه اي در مقام پاسخگويي بر مي آيند. پاسخهايي نظير عدم مطالعه صورت هاي مالي و تحليل آنها ، عدم مشورت با كارشناسان خبره مالي ، عدم درج حداكثر قيمت خريد وپاسخهايي از اين دست همه مواردي هستند كه اجرايي شدن آنها مدينه فاضله سهامداران در عرضه هاي اوليه خواهد بود. رسيدن بدانجا راهي بس طولاني است كه به اين زوديها محقق نخواهد شد.
از يك سو انتظار داريم مردم با كوچكترين سرمايه وارد بورس شوند و از سوي ديگر انتظار داريم براي همين سرمايه كوچك مشاوراني به افراد ياري برسانند كه مطمئناً براي يك مشاوره كوچك تأثير گذار چند برابر مبلغ سرمايه گذاري را بايد به آنها پرداخت و در آخر هم مشاوره آنها نوعي پيشنهاد است كه معلوم نيست با چه ضريبي بسود سرمايه گذار باشد .
فرابورس باز هم در هفته جاری عرضه ناموفقي براي سرمايه گذاران داشت و مطمئناً بدليل عرضه اوليه شركت همكاران سيستم در روزهاي آينده مورد انتقاد جدي سرمايه گذاران قرار خواهد گرفت. نگارنده به جدّ معتقد است مسئولان جوان بازار سرمايه در عرضه اوليه به گونه اي تصميم مي گيرند كه بازار را دچار سردرگمي مي كنند و طبيعي است كه بازار دچار نوعي رانت پيش از ورود به جهت پذيرش در بازار سرمايه شود.
اگر سهام شركتي هنگام ورود به بازار بورس يا فرابورس بازگشايي و يا عرضه اوليه عادلانه اي با قيمت معمول داشته باشد محاسن زير را براي بازار سرمايه خواهد داشت:
*تجربه عرضه هاي ناموفقي چون بيمه دانا ، پتروشيمي اميركبير و... و احتمالاً همكاران سيستم بكلي از بين خواهد رفت. و فشار رواني بر بازار سرمايه كاهش خواهد يافت و مديران با فراغ بال بيشتري به كارهاي اصلي خواهند پرداخت.
*نگارنده معتقد است وضعيتي كه در حال حاضر بر بازار سرمايه حاكم است باعث وجود نوعي رانت شده است .
با درخواست شركتي براي عضويت در بازار سرمايه افراد مطلع مي توانند بسمت آن سهم رفته و پيش از حضور آن در بازار سرمايه، سهام آن را با قيمت بسيار مناسب خريداري كنند و سپس هنگام عرضه اوليه بدليل اقبال بازار آن را با بهترين قيمت ممكن بفروش رسانند و بهره مناسبي كسب نمايند.وظيفه بازار بورس مبارزه با اين شرايط ناعادلانه و نا برابر است.
*انداختن توپ به زمين سرمايه گذار مشكلي را حل نخواهد كرد بهرحال بازار سرمايه با كارمزد قانوني كه در نقل و انتقال سهام خريدار و فروشنده مي گيرد ملزم به نظارت بر بازار شده است.
پس بهتر است نخبگان اقتصادي ما تفكر كنند كه براي حل مشكلات به راهكارهايي قابل اجرا بينديشند تا اينقدر سرمايه گذار آسيب پذير جزء و بسيار قابل احترام صدمه نبيند.اينان سرمايه هاي اصلي بازار سرمايه ما هستند و نبايد نارضايتي آنان را بويژه در عرضه اوليه تنها به طبيعت بازار سرمايه نسبت دهيم.
* اعتماد به بازار سرمايه در هنگام عرضه هاي اوليه برخواهد گشت و از اين پس مي توان با نگراني سرمايه گذار در روزهاي عرضه اوليه مي توان خداحافظي كرد.
انتظار اينست كه معامله ناعادلانه همكاران سيستم در فرابورس باطل شده و از اين پس به شيوه زير بازگشايي نماد يا عرضه اوليه سهام در بورس صورت گيرد.
بازار سرمايه در صنايع مختلفي كه مدتهاست در بازار حضور دارند بازاري است كه كاملاً تثبيت شده است متلاً در صنعت فولاد، سيمان ، ساختمان ، بانك و... شركتهايي حضور دارند كه سالهاست معامله بر روي آنها صورت مي گيرد بهتر است بگوييم پي بر ايي اين سهام شاخص مهمي در عرف روز آن گروه از سهام است.
بسادگي مي توان متوسط پي بر ايي اين سهام را بدست آورد و در اولين روز عرضه اوليه ، قيمت سهام شركت مورد نظر را با اين پي بر ايي گشايش كرد .
مثلاً اگر بناست شركتي فولادي به بازار وارد شود و در بورس سه شركت فولادي با پي بر ايي 9، 8و 6.5 حضور دارند قيمت بازگشايي نماد و يا عرضه اوليه با توجه به ايي پي اس شركت با پي بر ايي 7.83 ( معدل ايي پي اس سه شركت هم خانواده) و با فرض ايي پي اس 452 ريالي 3539 ريال محاسبه و در تابلو درج شود. ضمناً حساسيت بخرج داده شود تا شركتي EPS را بالاتر از حد معمول اعلام نكند.
چنين عملي كاملاً عقلاني، به روز و مبتني بر معلاملات در گروه و صنعتي است كه كاملاً در بورس فعال و در حال معامله عادي خود هستند و از آن پس با توجه به تعيين كاملاً عادلانه قيمت سهم در بازار در اولين روز درخواست هاي خريد و فروش روزهاي بعد تعيين شود.
حسن دانه داران
