بازار سرمایه در مسیر پیشی گرفتن از تورم / به شرط مهار ریسک‌های سیاسی و اصلاح عمیق اقتصادی

محمدحسین علی‌بخشی کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با بورس نیوز با اشاره به توان رقابتی بازار سرمایه در مقطع فعلی، معتقد است بازار سرمایه از پتانسیل بالایی برای رقابت با بازار‌های موازی مانند دلار و طلا برخوردار است؛ به‌ویژه در شرایطی که با حضور وزیر اقتصاد جدید، سیاست‌گذار به دنبال تثبیت نرخ ارز و طلا در محدوده‌های کنونی است. به گفته وی، تحقق این سناریو منوط به آن است که ریسک‌های سیاسی تشدید نشوند و شوک‌های بیرونی باعث هجوم هیجانی سرمایه‌ها به سمت بازار‌های طلا و ارز نشود.

علی‌بخشی با تأکید بر نقش سیاست‌های اقتصادی دولت ازجمله حذف ارز ترجیحی، حرکت به سمت تک‌نرخی شدن ارز و کاهش قیمت‌گذاری دستوری، این اقدامات را زمینه‌ساز بهبود شرایط بازار سرمایه می‌داند و می‌گوید: در صورت تداوم این سیاست‌ها، بازار سرمایه ظرفیت حرکت به سمت سطوح بالاتر و اهداف بزرگ‌تر را دارد.

ریسک سیاسی، متغیر کلیدی بازار

این کارشناس بازار سرمایه، مهم‌ترین عامل اثرگذار بر بازار را ریسک‌های سیاسی عنوان می‌کند و معتقد است پس از برخی تحولات بین‌المللی اخیر، این ریسک‌ها تشدید شده‌اند. به گفته او، در صورت کنترل فضای سیاسی، بازار سرمایه می‌تواند بازدهی متناسب با تورم و حتی فراتر از آن را تجربه کند. علی‌بخشی یادآور می‌شود که اگر از مقطع پس از جنگ ۱۲روزه تاکنون، پرتفوی مناسبی متشکل از سهام، صندوق‌های طلا، برخی صندوق‌های اهرمی و سهام بزرگ و شاخص ساز شکل می‌گرفت، به‌راحتی امکان پوشش تورم و کسب بازدهی مطلوب وجود داشت.

به باور علی‌بخشی، انتشار گزارش‌های مطلوب شرکت‌ها، همراه با اصلاحات ساختاری در اقتصاد، می‌تواند موقعیت بازار سرمایه را نسبت به بازار‌های موازی تقویت کند؛ مگر آنکه رخداد سیاسی ناگواری از داخل یا خارج به کشور تحمیل شود و مسیر بازار را تغییر دهد.

تک‌نرخی شدن ارز؛ فرصت کوتاه‌مدت یا رشد پایدار؟

این کارشناس بازار سرمایه در ادامه، درباره اثر تک‌نرخی شدن ارز بر سودآوری شرکت‌ها توضیح می‌دهد که در کوتاه‌مدت، این سیاست می‌تواند باعث افزایش نرخ تسعیر ارز و رشد درآمد شرکت‌ها شود. به گفته او، حذف رانت ارزی، افزایش انگیزه صادرات، تمرکز شرکت‌ها بر فعالیت عملیاتی و بهبود صورت‌های مالی از مهم‌ترین آثار این سیاست است. همچنین تک‌نرخی شدن ارز می‌تواند برنامه‌ریزی مالی شرکت‌ها را ساده‌تر کرده و ریسک‌های حسابداری و تسعیر ارز را کاهش دهد.

بااین‌حال، علی‌بخشی هشدار می‌دهد که در صورت عدم کنترل تورم، آثار مثبت این سیاست در بلندمدت می‌تواند تضعیف شود؛ چراکه هم‌زمان با افزایش درآمد‌های ارزی، هزینه‌های تولید، دستمزد، انرژی و حمل‌ونقل نیز رشد می‌کنند و مزیت سودآوری ارزی شرکت‌ها به‌تدریج مستهلک می‌شود.

شرط موفقیت؛ انضباط پولی و کاهش مداخلات

این کارشناس با اشاره به تجربه‌های گذشته اقتصاد ایران، معتقد است اجرای ناقص سیاست‌ها یا عقب‌نشینی سیاست‌گذار تحت فشار‌های مختلف، یکی از ریسک‌های جدی است. به گفته او، موفقیت تک‌نرخی شدن ارز در بلندمدت، نیازمند انضباط پولی، مهار تورم، کاهش مداخلات دستوری، رفع محدودیت‌های صادراتی و تخصیص بهینه ارز به شرکت‌هاست. همچنین رفع تحریم‌ها و کاهش ریسک‌های بین‌المللی می‌تواند به توسعه روابط تجاری شرکت‌ها کمک کرده و صنایع دلارمحور مانند پتروشیمی، فلزات اساسی، معدنی و حتی برخی صنایع غذایی را منتفع کند.

مسیر پیشی گرفتن بازار سرمایه از تورم

علی‌بخشی تأکید می‌کند که پیشی گرفتن بازار سرمایه از تورم، بیش از هر چیز نیازمند آرامش سیاسی، اصلاح عمیق ساختار اقتصادی، کاهش دخالت دولت در بنگاه‌ها، حذف قیمت‌گذاری دستوری و تمرکز جدی بر مهار تورم است. به اعتقاد او، اقتصاد ایران به اصلاحات ساختاری عمیق‌تری نیاز دارد تا شرایط به نفع تولید رقم بخورد.

وی در پایان، کاهش نرخ بهره و تعدیل سیاست‌های انقباضی را از دیگر الزامات بهبود بازار سرمایه می‌داند و خاطرنشان می‌کند: تداوم سیاست‌های انقباضی در سال‌های اخیر، رکود بنگاه‌های تولیدی را تشدید کرده و شاخص شامخ نیز گواه عمیق‌تر شدن این رکود است. تا زمانی که این اصلاحات اساسی انجام نشود، بازار سرمایه که ویترین تولید کشور محسوب می‌شود، نمی‌تواند نفس راحتی بکشد.

به گفته علی‌بخشی، در صورت هم‌افزایی دولت، سیاست‌گذاران و همراهی عمومی برای اصلاح ساختار اقتصادی، بازار سرمایه این توان را دارد که از تورم پیشی بگیرد و به بازار پیشرو اقتصاد کشور تبدیل شود.

پایان مطلب